Generated by All in One SEO v5.0.1.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # Dr. Anil Mokashi Your Partner in Pediatric Care, Education, and Community Welfare. ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://dranilmokashi.com/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Posts - [डोंगरातून रस्ता फोडणारे दशरथ मांझी](https://dranilmokashi.com/am78/) - लहान मुलांना मोठे करणाऱ्या गोष्टी - समंजस, जबाबदार आणि कामाचा माणूस करणाऱ्याLMG–009 — डोंगरातून रस्ता फोडणारे दशरथ मांझी दशरथ मांझी.बिहारमधल्या एका छोट्याश... - [टीव्हीवरील विध्वंस -भयानक की सुंदर?](https://dranilmokashi.com/am77/) - टीव्हीवरील विध्वंस — भयानक की सुंदर? तीस वर्षांपूर्वीची गोष्ट. माझा मराठी माध्यमात शिकणारा तरुण मुलगा टीव्हीवर इंग्रजी सिनेमा पाहत होता. उत्सुकतेपोटी मी... - [बुद्धिबळ - विचार करायला शिकवणारा खेळ](https://dranilmokashi.com/am76/) - बुद्धिबळ — विचार करायला शिकवणारा खेळ दोन वर्षांपूर्वीची गोष्ट. माझा दहा वर्षांचा नातू समिहन शाळेतून घरी येताना मला आनंदाने म्हणाला, “आबा, आज मी बुद्धिबळाचे - [पतंगाचा मांजा आणि मैत्रीचा धागा](https://dranilmokashi.com/am75/) - आरव आणि निरव—दोघे जिवलग मित्र एकत्र शाळेत जायचे. एकत्र अभ्यास करायचे. एकत्र डबा खायचे. एकत्र खेळायचे. पण एक दिवस... पतंगावरून दोघांची हमरीतुमरी.... - [स्वातंत्र्य, आराम की कर्तृत्व?](https://dranilmokashi.com/am74-2/) - LMG–007 —तीन कुत्र्यांची गोष्ट आज मी तुम्हाला... तीन कुत्र्यांची गोष्ट सांगणार आहे. तीन कुत्रे. पण तिघांचं आयुष्य... एकदम वेगळं! पहिला कुत्रा होता—रस्त्यावरचा.. - [डिजिटल जग आणि मूल](https://dranilmokashi.com/am73/) - डिजिटल जग आणि मूल बदलत्या बालपणाशी जुळवून घेताना “आजकालची मुलं फार बदलली आहेत!” हे वाक्य आपण अनेकदा ऐकतो. कधीकधी आपणही म्हणतो. पिढ्यांमधले अंतर काही आजचे... - [मुलाचं वर्तन की मदतीची हाक?](https://dranilmokashi.com/am72/) - हा असा का वागतोय आजकाल? काहीतरी बिघडलंय बरं का! कालपर्यंत व्यवस्थित असलेला मुलगा आजकाल फार चिडचिड करतोय.अभ्यासात लक्ष लागत नाही. छोट्या छोट्या गोष्टींवर रागा.. - [आजी-आजोबा : बालपण फुलवणारे संवर्धक](https://dranilmokashi.com/am71/) - नमस्कार! आपण सगळे आपल्या नातवंडांवर मनापासून प्रेम करतो. त्यांच्या छोट्या छोट्या गोष्टींमध्ये आपल्याला आनंद मिळतो. त्यांच्या हसण्यात आपले बालपण पुन्हा... - [मुलांसााठी ‘बाबा’, म्हणजे फक्त, ‘त्यांचे बाबा’ असतात.](https://dranilmokashi.com/am70/) - लहान मुलाांना मोठे करणाऱ्या गोष्टी. LMG 003 मुलांसााठी ‘बाबा’, म्हणजे फक्त, ‘त्यांचे बाबा’ असतात. जगासाठी, कितीही मोठे असले, कामात बीझी असले, तरी ‘बाबा’, लह... - [Development in Childhood: Milestones, Brain Maturation, and the Importance of Early Recognition](https://dranilmokashi.com/am69/) - Understanding How a Child Learns to Move, Think, Communicate, and Connect Every parent eagerly waits for the first smile, the first step, or the first word... - [Growth in Childhood: More Than Height and Weight](https://dranilmokashi.com/am68/) - Growth in Childhood: More Than Height and Weight Understanding the Child's Biological Journey A newborn weighing 2.8 kilograms and another weighing 3.4 kilo... - [Understanding Sensory Overload](https://dranilmokashi.com/am67/) - A whole-body response, not merely a behavioral problem.Sensory overload occurs when the brain receives more sensory information than it can efficiently process and organize. The result is not simply "too much stimulation"; it is a temporary mismatch between the incoming sensory load and the brain's processing capacity. Anatomical BasisSensory information reaches the brain from: Eyes - [ऑटिझम आणि सेन्सरी ओव्हरलोड](https://dranilmokashi.com/am66/) - ऑटिझम आणि सेन्सरी ओव्हरलोड ऑटिझम असलेल्या अनेक मुलांना आपल्या आजूबाजूचे जग इतरांपेक्षा खूप जास्त तीव्रतेने जाणवते. आपल्याला साधारण वाटणारा आवाज, प्रकाश, गर्दी, स्पर्श किंवा गोंधळ त्यांच्यासाठी असह्य ठरू शकतो. मोठ्या स्पीकरजवळ, प्रखर दिव्यांमध्ये, गर्दीत, अंगाला टोचणारे कपडे घालून सतत लक्ष देण्याचा प्रयत्न करा… सेन्सरी ओव्हरलोड साधारण असा अनुभव असू शकतो. अशा वेळी मूल: कान झाकते - [महात्मा गांधींजीनी गूळ सोडला त्याची गोष्ट](https://dranilmokashi.com/am64/) - महात्मा गांधींजीनी गूळ सोडला त्याची गोष्ट. लहान मुलांना मोठे करणाऱ्या गोष्टी समंजस, जबाबदार आणि कामाचा माणूस करणाऱ्या... - [लहानग्या मॉन्टीचे मोठे स्वप्न](https://dranilmokashi.com/am63/) - लहानग्या मॉन्टीचे मोठे स्वप्न लहान मुलांना मोठे करणाऱ्या गोष्टी - समंजस, जबाबदार आणि कामाचा माणूस. - [गोष्ट आम्हा दोघांची](https://dranilmokashi.com/eoeoc/) - जगावेगळ्या माणसाची आणि जगावेगळ्या लेखकाची ओळखसुद्धा जगाववेगळीच असायला हवी. नाही का? मी स्वतःबद्दल प्रथमपुरुषी प्रथमवचनी ओळख लिहायची असे ठरवले. म्हणून ही... - [झोपवून पाणी किंवा औषधे का देऊ नयेत?](https://dranilmokashi.com/am59/) - बाळाला पूर्ण आडवे झोपवून पाणी किंवा औषधे का देऊ नयेत? लहान बाळ मोठ्या माणसासारखे सुरक्षितपणे पिऊ शकत नाही. बाळ जेव्हा दूध, पाणी किंवा औषध गिळते,तेव्हा शरीरा... - [कोंढाणा – शूरवीरांचा डोंगर ( गोष्ट सिंहगडाची )](https://dranilmokashi.com/am3/) - गोष्ट भारतीय इतिहासाच्या मालिकेतली छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याच्या आधी चार-पाचशे वर्षे महाराष्ट्रात सुलतानांची जुलमी.... - [भक्त पुंडलिक आणि पंढरपूरचा देव विठोबा](https://dranilmokashi.com/am10/) - भक्त पुंडलिक आणि पंढरपूरचा देव विठोबा एकच नाही. पुंडलिक हा एक देवाचा भक्त होता — देव नव्हता! तो आपल्या आई-वडीलांनाच देव मानायचा. आई-वडिलांची सेवा हे आपलं.. - [अ जीवनसत्व: मुलांच्या निरोगी भविष्यासाठी](https://dranilmokashi.com/am60/) - तोंडाने अ जीवनसत्वाचा डोस मुलांना आजारांपासून संरक्षण देतो आणि निरोगी ठेवतो.भारतात सरकारी आरोग्य सेवा सहा महिन्यांनंतर पाच वर्षांपर्यंतच्या सर्व मुलांना... - [किशोरवयातील स्वच्छता : A Sign of Maturity](https://dranilmokashi.com/am62/) - किशोरवयात शरीरात अनेक बदल घडू लागतात. उंची व वजन वाढते, हार्मोन्स सक्रिय होतात, घामाच्या ग्रंथी अधिक कार्य करू लागतात आणि शरीराला विशिष्ट वास येऊ... - [सशक्त आई, सशक्त बालक](https://dranilmokashi.com/am61/) - मुलांना वाढवणं हा तुमच्या जीवनातील अतिशय महत्त्वाचा आणि अर्थपूर्ण भाग आहे, हे नक्की. पण म्हणून तुमचं संपूर्ण अस्तित्वच मातृत्वाच्या कर्तव्यावर ओवाळून.... - [गुड बॉय सूर्य आणि बॅड बॉय सूर्य.](https://dranilmokashi.com/am58/) - ऊन तापत चाललय. उकाडा वाढत चाललाय. दिवस मोठा मोठा होऊ लागलाय. बाहेर खेळायला, धमाल मस्ती करायला जास्त वेळ मिळू लागलाय. पण जरा जपून. ऊन बाधण्यापासून स्वतःचा... - [Gestational Diabetes & Autism](https://dranilmokashi.com/am57/) - GDM vs hypoxia: how hyperglycemia shapes the brain and hypoxia injures it understanding autism risk and cerebral palsy outcomes in children. - [काश्मीर चे कलम ३७०](https://dranilmokashi.com/am55/) - काश्मीर चे कलम ३७०. भारत स्वतंत्र झाला. इंग्रजांचं राज्य गेलं. भारतातले लोक आनंदात होते. पाकिस्तानने काश्मीर राज्य पाकिस्तानात सामील करून घेण्याचा घाट घातला. निम्मा काश्मीर घेऊन पाकिस्तानी फौजा काश्मीरची राजधानी श्रीनगर पर्यंत आल्या.भारताचे सैनिक सज्ज झाले. त्यांनी धैर्याने लढा दिला. काश्मीरचा काही भाग वाचला. काही भाग पाकिस्तानकडे राहिला. त्या भागाला आज“पाकव्याप्त काश्मीर” म्हणतात. उरलेला काश्मीर - [चंद्रयान-३ ची गोष्ट](https://dranilmokashi.com/am56/) - चंद्रावर पोचलेला भारत : Chandrayaan-3 ची गोष्ट भारताचे चंद्रयान-३ चंद्रावर पोचलं — हे तुम्हाला माहीतच असेल. पण काही मूळ प्रश्न पडतात… - [अयोध्येचे श्री राम मंदिर : श्रद्धा, इतिहास आणि एकतेची गोष्ट](https://dranilmokashi.com/am54/) - अयोध्येचे श्री राम मंदिर : श्रद्धा, इतिहास आणि एकतेची गोष्ट एक शहर होते — प्राचीन.नाव होते — अयोध्या. इथे श्री रामाचा जन्म झाला.रामायणात त्याचे वर्णन... - [First 1000 Days & Double Burden of Malnutrition](https://dranilmokashi.com/am53/) - First 1000 Days & Double Burden of MalnutritionWhat I learnt in workshop (UNICEF, IAP) at Mumbai.In OPD and in the community, we often see: 1) large mother with small child, 2) small mother with large child, 3) a small infant becoming overweight in school age, 4) one small child and another large child of the - [Behaviour Problems: What Are They Telling Us?](https://dranilmokashi.com/am52/) - When we talk about behaviour problems in children, we often feel that something is “wrong” with the child. - [Teacher and Student, Forever](https://dranilmokashi.com/am51/) - A Teacher, A Student… and a Lifelong Learning Journey In 1990, nearly a decade after completing my MD in Pediatrics, I had the opportunity to learn anthropometry, growth indices, growth charts, and percentile charts under the guidance of Dr. Phadke Madam. This learning was part of my PhD (Pediatrics) thesis work, and it laid a - [Educational Support from Ashray-Akruti](https://dranilmokashi.com/am50/) - We at Bal Kalyan Kendra, Baramati, Pune, Maharashtra express our heartfelt gratitude to Ashray-Akruti for their generous support towards the edu.. - [भगवान बिरसा मुंडा](https://dranilmokashi.com/am49/) - - भगवान बिरसा मुंडा — निसर्गाचा रक्षक, धरती आबा झारखंड–बिहारच्या घनदाट जंगलात, एक मुलगा जन्मला… बिरसा मुंडा! त्याचा पहिला शिक्षक... - [चांगल्या बाल आहाराचे सहा नियम](https://dranilmokashi.com/am48/) - बालकाचा पहिला आहार हा त्याच्या आयुष्यभराच्या आरोग्याची पायाभरणी करतो. योग्य वेळी योग्य आहार मिळाला तर बाळाची वाढ, मेंदूचा विकास आणि रोगप्रतिकारशक्ती उत्तम.. - [भारत एक सोने की चिडिया थी, हम फिर बनायेंगे](https://dranilmokashi.com/am47/) - भारत एक एक सोने की चिडिया थी, हम फिर बनायेंगे.” एक गाव होते छोटेसे.बारामतीसारखे आपलेसे. देवांश नावाचा मुलगा.तिसरीत शिकणारा.. - [Congenital Hearing Loss: कानाबरोबर शरीरातील इतर संकेतही ओळखा](https://dranilmokashi.com/am46/) - Most common co-morbidities of congenital hearing impairment Clinically, when we see a child with congenital hearing impairment, we should almost automatically.. - ["लहान मूल" ही "मोठ्या माणसा"ची छोटी प्रतिकृती नसते!](https://dranilmokashi.com/am45/) - हे बालपणाच्या विज्ञानाचं मूलभूत तत्व आहे.गर्भधारणेच्या पहिल्या दिवसापासून ते मुलगा "पुरुष" आणि मुलगी "स्त्री" होईपर्यंत, हा विचार लागू राहतो.बालपणाच्या... - [योगशास्त्र शिक्षणाची नवी दिशा — बारामतीत बी.ए. (योग) व एम.ए. (योग) अभ्यासक्रम उपलब्ध](https://dranilmokashi.com/am44/) - महाराष्ट्र शासन व विद्यापीठ अनुदान परिषदेच्या (UGC) मान्यताप्राप्त कविकुलगुरू कालिदास संस्कृत विद्यापीठाशी संलग्न बारामतीतील पहिल्या योग महाविद्यालयात... - [इंदिरा गांधी – खंबीर नेतृत्व](https://dranilmokashi.com/am42/) - अलाहाबादमध्ये एका मुलीचा जन्म झाला. तिचं नाव — इंदिरा. कवी रवींद्रनाथ टागोरांनी तिला प्रेमाने दिलेलं नाव — प्रियदर्शिनी. त्यांचे वडील... - [वेडा बहिरा तानाजी आणि शहाणी बहिरी सुनिता ](https://dranilmokashi.com/am43/) - तानाजी आणि सुनिता - दोघेही बारा वर्षांचे, ग्रामीण शेतकरी कुटुंबातील, आमच्या मूकबधिर शाळेतील विद्यार्थी. पण दोघांत साम्य इतकंच. तानाजी सगळ्यांचा नावडता, तर... - [चाचा नेहरू](https://dranilmokashi.com/am41/) - चाचा नेहरू. भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू - [२१व्या शतकातील पालकत्व आणि बालविकास : एक महत्त्वपूर्ण दृष्टिकोन](https://dranilmokashi.com/am35/) - आजच्या डिजिटल युगात पालकत्व बदलत आहे आणि त्या बदलाचा वेग अत्यंत जलद आहे. इंटरनेटमुळे माहिती सहज उपलब्ध झाली असली, तरी योग्य आणि शास्त्रीय माहिती ओळखणं मात्र... - [नेताजी सुभाषचंद्र बोस : धगधगती ज्वाला, अमर विचार](https://dranilmokashi.com/am40/) - नेताजी सुभाषचंद्र बोस हे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक असामान्य, धगधगते आणि निर्भय व्यक्तिमत्त्व होते. ते केवळ एक नेते नव्हते, तर स्वातंत्र्यासाठी सर्वस्व.. - [भारत जोडणारे सरदार वल्लभभाई पटेल](https://dranilmokashi.com/am38/) - भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी - भारत जोडणारे सरदार वल्लभभाई पटेल. इंग्रजांच्या राज्यात भारतात ५६० पेक्षा जास्त छोटी-छोटी संस्थाने होती. प्रत्येकाचा वेगळा राजा व... - [डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : विचार, कार्य आणि योगदान](https://dranilmokashi.com/am39/) - डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना भारत रत्न या भारताच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय पुरस्काराने गौरवण्यात आले आहे.हा पुरस्कार देशासाठी अत्यंत महत्त्वाचं आणि दूरगामी योगदान देणाऱ्या व्यक्तींनाच दिला जातो. म्हणजेच, देशाकडून मिळणारा सर्वात मोठा सन्मान. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी भारताच्या जडणघडणीत मोलाची भूमिका बजावली. त्यांनी भारताचं संविधान लिहिलं, म्हणजेच भारत देश कसा चालेल, नागरिकांचे हक्क आणि कर्तव्ये काय असतील, - [Walking Is Biology and Physics, Not a Calendar](https://dranilmokashi.com/am37/) - Children do not start walking because the “walking age” has arrived. They start walking when their body becomes ready to carry its own weight. - [मोहनदास ते महात्मा गांधी](https://dranilmokashi.com/am36/) - मोहनदास करमचंद गांधीलहानपणी अगदी साधा मुलगा होते.ते जरासे अबोलच होते.पण काहीही चुकीचं घडतांना दिसलं की... - [स्वातंत्र्यवीर सावरकर - वीर सावरकर](https://dranilmokashi.com/am34/) - भीतीवर मात करून जो लढतो, तोच खरा वीर.सावरकरांनी इंग्रज राजवटीला थेट आव्हान दिलं.छळ सहन केला, हाल सोसले,पण कधीच झुकले... - [बाळ गंगाधर टिळक ते लोकमान्य टिळक](https://dranilmokashi.com/am33/) - बाळ गंगाधर टिळक पुण्याचे होते. पुणे हे शिक्षणाचे माहेरघर म्हणून ओळखले जाते. लहानपणी टिळक खूप हुशार होते. प्रश्न विचारायचे. चौकस बुद्धी. हा त्यांचा गुण... - [नरेंद्रनाथ दत्त कसा झाला स्वामी विवेकानंद?](https://dranilmokashi.com/am32/) - स्वामी विवेकानंद भारतीय इतिहासाचा एक चमकता तारा होते. ‘उठा, जागे व्हा’ — ‘उत्तिष्ठ, जाग्रत’ अशी हाक देऊन त्यांनी देशाला धैर्य दिलं. त्यांनी भारताचं नाव जगभर... - [पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर](https://dranilmokashi.com/am31/) - अहिल्यानगर, म्हणजे जुन्या अहमदनगर जिल्ह्यातील, चोंडी या गावात, जन्माला आली एक मुलगी. अहिल्या तिचं नाव. हुशार... - [मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय...](https://dranilmokashi.com/am29/) - मुलांनो, मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय. माझं बालपण झालं शिवनेरी किल्ल्यावर. माझी आई जिजाऊ, रोज मला गोष्टी सांगायची — रामाची, कृष्णाची... - [“मेरी झाँसी नहीं दूँगी!”](https://dranilmokashi.com/am30/) - भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी. - “मेरी झाँसी नहीं दूँगी!” मी मणिकर्णिका मोरोपंत तांबे.लहानपणीच तलवार, घोडेस्वारी, धनुष्य—सगळं शिकले.माझं लग्न १३ व्या वर्षी, झाशीचे राजा गंगाधरराव नवलकर यांच्याशी झालं.राणी झाल्यावरचं नाव: लक्ष्मीबाई. मी मुलगा दत्तक घेतला — दामोदरराव.एक दिवस इंग्रज म्हणाले,“तुमचा वारस नाही, झाशी आम्हाला द्या.”मी ठामपणे उत्तर दिलं:“मेरी झाँसी नहीं दूँगी!” झाशी माझं घर… माझा अभिमान.मी सैन्य - [बाल कल्याण केंद्राचा ऐतिहासिक टप्पा](https://dranilmokashi.com/am28/) - बाल कल्याण केंद्राच्या इतिहासात कालचा दिवस एक महत्त्वाचा आणि अभिमानास्पद ठरला. आमच्या संस्थेत प्रथमच रिहॅबिलिटेशन कौन्सिल ऑफ इंडिया (RCI) मान्यताप्राप्त... - [Mother, You and Your Child](https://dranilmokashi.com/am27/) - A Journey of Changing CareFor Mother's Day and Beyond From the very first breath your child takes, you become a mother—not just in body, but in mind, in soul - [महाराणा प्रताप – स्वाभिमानासाठी झुंजणारा राजा](https://dranilmokashi.com/am26/) - महाराणा प्रतापसिंह सिसोदिया! मेवाडचा पराक्रमी राजा! शिवाजी महाराजांच्या शंभर वर्षे आधी महाराणा प्रताप होऊन गेले. महाराणा प्रताप यांनी अकबराशी संघर्ष केला... - [बाळाचा ताप-सर्दी-खोकला आणि आई](https://dranilmokashi.com/am25/) - बाळाचा ताप-सर्दी-खोकला आणि आई बाळ आजारी पडले तर घरातील पहिली डॉक्टर आईच की! बाळाला ताप-सर्दी-खोकला झाला की पहिला प्रश्न येतो, आता काय करायचं? काळजी... - [Scabies (खरुज): A Family Skin Infection You Shouldn’t Ignore](https://dranilmokashi.com/am24/) - Scabies, also known as खरुज, is a contagious skin disease caused by mites that burrow into the skin. Learn how to identify the symptoms, treat it effectively.. - [आईबाबांनो, भांडा पण जरा जपून. मुलं शिकताहेत !](https://dranilmokashi.com/am23/) - आई वडोलांचे भांडण ही मुलांची जागतिक समस्या आहे. भांडण बघतांना मुलांच्या रक्तात कॉर्टिसॉल नावाचे तणाव निर्माण करणारे इंद्रीयकियाप्रवर्तक (हारमोन) वाढते. मुलाला.. - [रामायणाच्या गोष्टी 49 - लव-कुशांचे बालपण](https://dranilmokashi.com/49-2/) - श्रीरामांची आज्ञा. म्हणून लक्ष्मणाने सीतेला वनात सोडलं. सीतेनी त्याला सांगितलं" या वनात एकटी जाणं माझ्या नशिबात आहे, पण रामांचा वारस... - [रामायणाच्या गोष्टी 10 - रामाच्या राज्याभिषेकाचा मुहूर्त ठरला](https://dranilmokashi.com/10-2/) - अयोध्येमध्ये आनंदी आनंद होता. राम लक्ष्मण राजा दशरथाला राज्यकारभारात मदत करत होते. पण, राजा दशरथाला, एक दिवशी जाणवले. आपण वृद्ध - [रामायणाच्या गोष्टी 48 - सीतेचा त्याग , रामराज्याचा धर्म.](https://dranilmokashi.com/48-2/) - रामराज्य म्हणजे सुखाचं राज्य! सगळ्यांना पोटभर जेवायला. अन्याय नाही. सगळे आनंदात. राजा, राजाचा धर्म, म्हणजे कर्तव्य पाळे. प्रजा - [रामायणाच्या गोष्टी 27 - राक्षस राज्यात रामभक्त बिभीषण सापडला](https://dranilmokashi.com/27-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! डासाच्या, सूक्ष्म रूपात, हनुमान, सीतेला शोधत होता. रावणाच्या महालात, सीता दिसली नाही. पण एका महालासमोर त्याला, तुळशीचं, पवित्र वृंदावन दिसलं. राक्षसांच्या राज्यात, तुळशीवृंदावन! त्याला आश्चर्य वाटलं. आत रावणाचा भाऊ बिभीषण मनोभावे श्रीरामाची पूजा करत होता. तो शांत दिसत होता. त्याच्या चेहऱ्यावर, भक्तीचं तेज होतं. हनुमानाने स्वतःचे मूळ रूप धारण केलं. मी प्रभू - [रामायणाची गोष्ट 26 - राक्षसांच्या राज्यात, रामदूत हनुमान](https://dranilmokashi.com/26-2/) - सर्व संकटांवर मात करत हनुमान लंकेत पोचला. सगळीकडे राक्षसांचा कडेकोट बंदोबस्त होता. कडक पहारा होता. काळे कुळकुळीत राक्षस हातात तळपत्य ... - [रामायणाच्या गोष्टी 25 - हनुमान उडी](https://dranilmokashi.com/25-2/) - सीतेचा शोध घेण्यासाठी रामभक्त हनुमान लंके कडे जायला तयार झाला. त्याच्या पराक्रमाला हुशारीला आणि चातुर्याला ते एक आव्हानच होते. त्यान... - [रामायणाच्या गोष्टी 24 - एका उडीत समुद्र हनुमानच ओलांडणार](https://dranilmokashi.com/24-2/) - एका उडीत समुद्र, हनुमानच ओलांडणार. वानर राज सुग्रिवाचे सेनापती, अंगद, जांबुवंत, - [रामायणाच्या गोष्टी 23 - हनुमानाची वानरसेना जमली.](https://dranilmokashi.com/23-2/) - मारुती/हनुमान हा, वानरराज सुग्रीव याचा, सेनापती होता. त्यानी एक हाक देताच दाही दिशातून, वानर सैन्य धावत आले. त्यानी आपली वानरसेना - [आत्मविश्वासाचा उत्सव: मूकबधिर मुलींचा प्रेरणादायी प्रवास](https://dranilmokashi.com/pjcdo/) - स्टेजवर नृत्यात रमलेल्या त्या मुली पाहून एक क्षणभर थांबलो. पहिल्या-दुसऱ्या वर्षाच्या कॉलेजमधल्या मुली वाटाव्यात, इतकं आत्मविश्वासानं नाचत होत्या. चेहऱ्यावर तेज, ड्रेस छान, नृत्यात कमालीची ग्रेस! पण या मुली कोण होत्या? त्या आमच्या बालकल्याण केंद्रातील सहावी-सातवीच्या मूकबधिर मुली होत्या. त्यांच्याकडे पाहिल्यावर लक्षात आलं—या एका नृत्यामुळे त्यांची स्वतःविषयीची प्रतिमा कशी बदलली आहे! कदाचित, त्यांच्या मनात किंवा त्यांच्या - [रामायणाच्या गोष्टी 20 - जटायूच्या बलिदानाने सीतेच्या शोधाला दिशा मिळाली.](https://dranilmokashi.com/20-2/) - सीतेने लक्ष्मण रेषा ओलांडली म्हणून रावणाला सीतेला पळवून नेण्याची संधी मिळाली. अतिशय दुःखात असलेले राम, लक्ष्मण घनदाट - [रामायणाच्या गोष्टी 18 - सोनेरी हरणाचा मोह](https://dranilmokashi.com/18-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! नाक कान कापलेली रक्तबंबाळ शूर्पणखा राक्षसीण रडत ओरडत आपला सख्खा भाऊ रावण याच्याकडे गेली. बहिणीची विद्रूप आणि केविलवाणी अवस्था बघून रावण संतापाने लाल लाल झाला. शूर्पणखेने रावणाला सीतेच्या सौंदर्याचे रसभरीत वर्णन ऐकवले. रामाचा वध करून सीतेला पट्टराणी करण्याची प्रतिज्ञा रावणाने घेतली. शूर्पणखेने रावणाला सांगितले. राम महापराक्रमी आहे. त्यावर कपटी, बेसूर, हास्य करत - [रामायणाच्या गोष्टी 15 - श्रावण बाळाचा आणि राजा दशरथाचा मृत्यू.](https://dranilmokashi.com/15-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! श्रीरामाच्या वनवासाने राजा दशरथाची परिस्थिती दयनीय झाली होती. श्री रामाच्या आठवणीने राजा दशरथ तळमळत होता. मंत्री सुमंत धीर देत होते. आधार देत होते. राजा, तू धार्मिक आहेस. चांगला शिकलेला विद्वान आहेस. धैर्यवान आणि शूरवीर आहेस. आयुष्यात चढ उतार येत असतात. अंधार आणि उजेड येत असतात. चांगल्या घटना, वाईट घटना, घडत असतात. - [या बाळाला टी.बी. तर नसेल ना ? शंका कधी घ्यावी ?](https://dranilmokashi.com/msomvf/) - #24 लहान मुलांमध्ये टी.बी. (क्षयरोग) ओळखणे कठीण असते. बाळ खूप आजारी होईपर्यंत लक्षणे स्पष्ट दिसत नाहीत, त्यामुळे निदान उशिरा होते. जुनाट संसर्ग आणि मुलाच्या वाढीतील अडथळा यावरून टी.बी.चा संशय घ्यावा लागतो. प्रतिकारशक्ती कशी आहे, यावर बऱ्याच लक्षणांचे स्वरूप अवलंबून असते. लहान मुलांमध्ये टी.बी. कशी होते? टी.बी.चे जंतू मोठ्या माणसांमधून लहान मुलांमध्ये संक्रमित होतात. परंतु, सगळीच - [बाळ छान आहे, आजारी आहे, की सिरियस आहे? ओळखायला शिका](https://dranilmokashi.com/ieeocm/) - पालक म्हणून आपण मुलांच्या आरोग्याबद्दल काळजी करणे स्वाभाविक आहे. बाळ "छान" आहे की "आजारी" आहे हे ओळखणे प्रत्येक पालकाला जमलेच पाहिजे. पण हे कसे ओळखावे? - [रामायणाच्या गोष्टी 8 - अहिल्या शिळा राघवे मुक्त केली.](https://dranilmokashi.com/8-2/) - श्रीराम, श्रीराम, श्रीराम! मिथिलेचा राजा जनक, याची मुलगी सीता, हिचे त्याने, स्वयंवर, करायचे ठरवले होते. स्वयंवराच्या अटी, पूर्ण करणाऱ्या, व सीतेला आवडणाऱ्या राजपुत्राशी, तिचे लग्न होणार होते. विश्वामित्र ऋषींना, त्यांचे निमंत्रण आले. विश्वामित्र ऋषींनी, राजा दशरथाची, परवानगी घेतली. आणि राम लक्ष्मण, यांना घेऊन, स्वयंवरासाठी निघाले. जंगलातून जात असताना, एका निर्मनुष्य ठिकाणी, राम लक्ष्मण यांना, एक - [रामायणाच्या गोष्टी 7 - राम लक्ष्मणांनी, सुबाहू, मारीच राक्षसांना व त्राटिका राक्षसिणिला संपवले.](https://dranilmokashi.com/7-2/) - जंगलातल्या आश्रमाकडे जातांना, विश्वामित्र ऋषी, राम लक्ष्मणांना, राक्षस कसा त्रास देत आहेत हे वर्णन करून सांगत होते. अचानक ढगातून, - [रामायणाच्या गोष्टी 6 - राक्षसांपासून रक्षणासाठी विश्वामित्र ऋषींच्या आश्रमात राम-लक्ष्मण](https://dranilmokashi.com/6-2/) - अयोध्येत सुख, समाधान, शांतता होती. बुद्धिवान, चारित्र्यवान, आणि कौशल्यवान राजपुत्र असताना, कुणाला कशाची भीती. पण हा, सुखाचा काळ, - [रामायणाच्या गोष्टी 5 - अयोध्येत श्रीराम परतले](https://dranilmokashi.com/5-2/) - राजपुत्रांचा रथ अयोध्येच्या जवळ येऊ लागला, तसतसा नागरिकांचा उत्साह ओसंडून वाहू लागला. गावाच्या वेशीवर राजपुत्रांना डोळे भरून पाहण्यासाठी तुडुंब गर्दी, - [रामायणाच्या गोष्टी 4 - श्रीरामाचे शिक्षण](https://dranilmokashi.com/4-2/) - श्रीराम, श्रीराम, श्रीराम! एके दिवशी, राजा दशरथाला, त्याची चारी मुले, बागेमध्ये, धनुष्यबाण खेळताना दिसली. त्याच्या लक्षात आले, की मुलांना, आता शालेय शिक्षण, द्यायला पाहिजे. मुलांना आता, वेगवेगळ्या कला, व शास्त्रे, शिकायला पाहिजे. त्यांनी लगेच, आपले मंत्री सुमंत, यांना बोलवून, राजपुत्रांना, वशिष्ठ ऋषींच्या, आश्रमात, शिक्षणासाठी पाठवण्याची, व्यवस्था करण्याचे, आदेश दिले. श्रीरामाने, विनम्रपणे, आपले वडील सांगतील, तसे - [रामायणाच्या गोष्टी 3 - श्रीराम जन्म आणि त्याच्या बाललीला.](https://dranilmokashi.com/3-2/) - अखेर, बाळांच्या जन्माची, वेळ आली. राजा दशरथासह, संपूर्ण अयोध्या नगरी, आनंदात होती. भारतीय पंचांगानुसार, चैत्र नवमीला, दुपारी बारा वाजता, कौशल्या मातेच्या पोटी, श्रीरामांचा जन्म झाला. कैकेयीला एक, आणि सुमित्रा राणीला, जुळी मुलं झाली. म्हणजे, - [रामायणाची गोष्ट – भाग २](https://dranilmokashi.com/2-2/) - राजा दशरथ, जो रघुवंशी वंशातला होता, त्याला शौर्य, विद्वत्ता आणि धार्मिकतेने ओळखले जात होते. त्याच्या राज्यात सुख-समृद्धी होती, परंतु तो अत्यंत दुःखी आणि निराश होता. कारण त्याला, - [रामायणाची गोष्टी – भाग १](https://dranilmokashi.com/1-2/) - रामायण हे एक अद्भुत महाकाव्य आहे, जे तुमच्या आणि माझ्यासारख्या साध्या माणसांनाही प्रेरणा देतं. आज आपण त्याची पहिली गोष्ट सुरु करू. तुम्ही कधी विचार केलाय का की राम, जो सर्वश्रेष्ठ माणूस म्हणून ओळखला जातो, तो कसा होता? - [21 व्या शतकातील पालकांना बालपणाचे विज्ञान माहित असायलाच हवे](https://dranilmokashi.com/tijge/) - काळ बदलला, जग बदलले. शामच्या आईचे जग आता कुणालाही निर्माण करता येणार नाही. कौटुंबिक आणि सामाजिक रचना बदलल्याने, एकट्या पडलेल... - [आजार परवडला की लस? खरं तर लस परवडते!](https://dranilmokashi.com/cnjn/) - लसीकरण हे आजच्या काळातील सर्वात प्रभावी आणि विज्ञानाधारित उपाय आहे. मात्र, - [अनावश्यक इंजेक्शन्स: एक गंभीर समस्या](https://dranilmokashi.com/cmfnvv/) - इंजेक्शन आवश्यक असतात का? बहुतेक लोकांना वाटतं की इंजेक्शन दिल्याशिवाय औषधांचा प्रभाव जाणवत नाही. हे लोकांची मानसिकता आहे. - [मुलांसाठी सुंदर शिकवण: एकीचे बळ](https://dranilmokashi.com/vrktorm/) - #18 मुलांनो, आपण कधी विचार केला आहे का की एकत्र राहण्याचे किती फायदे असतात? याच विषयावर मी तुम्हाला एका शेतकऱ्याची मजेशीर आणि विचारप्रवर्तक गोष्ट सांगतो. या गोष्टीतून आपण खूप काही शिकू शकतो. शेतकऱ्याने आपल्या पाच मुलांना एकत्र येण्याची शिकवण दिली. त्यासाठी त्यांनी एक उदाहरण वापरले – लाकडांच्या मोळीचे. तुम्हाला माहिती आहे का? ज्या काठ्या एकत्र - [शालेय सुरक्षा आता रामभरोसे सोडून चालणारच नाही.](https://dranilmokashi.com/qpsd/) - #11 अपघात टाळता येतात. चुकून झालेच तर ते पद्धतशीरपणे हाताळावे लागतात. शाळेतील मुलांची सुरक्षा ही व्यवस्थापनाची जबाबदारी आहे. ‘सगळेच जबाबदार’ म्हटल्यावर ‘कोणीच जबाबदार’ रहात नाही. जबाबदारी योग्य व्यक्तींना नेमून द्यावी लागते. व्यवस्थापनाने व मुख्याध्यापकांनी शाळेतील शिक्षकांपैकी एक ‘बाल सुरक्षा अधिकारी’ नेमावा. त्याने सुरक्षा नियम व व्यवस्थापन शिकून घ्यावे. आपली टीम बनवावी. तिचे नेतृत्व करावे. शाळा - [बा अदब बा मुलाहिजा, होशियार, सम्राट चिकनगुन्या आ रहे है !](https://dranilmokashi.com/ildew/) - #07 सर्व विषाणू जगताच्या सदस्यांना सम्राट चिकनगुन्याचा नमस्कार. आज आपण इथे महाराष्ट्र काबीज केल्याचा आनंदोत्सव साजरा करण्यासाठी जमलो आहोत. त्या निमित्ताने आपण मानवजातीवर केलेल्या आक्रमणाचा, आपल्या तयारीचा आणि मानवजातीच्या तयारीचा आढावा घेणार आहोत. भारताबाबत "बारी अब कि, चिकनगुन्या कि" असा आपला नारा आहे. पण त्यासाठी आपल्याला रणनीती ठरवायला पाहिजे. आपण चिकनगुन्या, अल्फा प्रजातीतील आहोत. चीनमध्ये - [कोविड-19 लसीवरील वाद: वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि लहान मुलांसाठी लसीकरणाचे महत्त्व](https://dranilmokashi.com/deferec/) - #06 कोरोना लसीचा वाद कोरोनाच्या लसीवरून बराच वाद सुरू आहे. या वैज्ञानिक किंवा वैद्यकीय प्रश्नावरचा वाद राजकीय आहे. कोविड-19 महामारी ही या शतकातील सर्वात भीषण मानवी आपत्ती होती. या महामारीमध्ये प्रत्येकाने एक तरी जवळची आणि प्रिय व्यक्ती गमावली आहे. लोकांचे जीव वाचवण्यासाठी उपाय शोधणे ही आणीबाणीची समस्या होती. जगभरातल्या मानवजातीसाठी लसीचा जलद विकास, वितरण आणि - [मतिमंद आहे हो तुमचं बाळ !](https://dranilmokashi.com/rvrng/) - बाळ अपंग आहे हे आईवडीलांना पहिल्यांदा सांगण्याइतकं कठीण काम डॉक्टरांच्या आयुष्यात दुसरं कुठलं नसेल. बाळाच्या अपंगत्वाच्या निदानाचा आईवडीलांना बसणारा धक्का डॉक्टरांनी कौशल्याने व व्यावसायिक दयाभावनेने हाताळून कमी करता येईल. अपंगत्वाच्या निदानात पहिल्यांदा काही महिन्यात कुटुंबाला आधार द्यायला हवा. पण असे क्वचितच घडते. काळजीने कुटुंब उध्वस्त होते. फार कमी पालक अपंगत्वाचे निदान लगेच मान्य करतात. डॉक्टरांनी - [संत तुकाराम म्हणजे भक्ती](https://dranilmokashi.com/am22/) - संत तुकाराम म्हणजे भक्ती. भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी. देहूचे संत तुकाराम म्हणजे भक्ती. संत तुकाराम म्हणजे अभंग. तुकारामाची पालखी. पालखी मार्ग. भक्तीचा मार्ग - [Caring for Children with Different Needs](https://dranilmokashi.com/am21/) - A child who is difficult to raise or educate is sometimes called a problem child. Many children do not develop or learn like others. They are different... - [प्रगती पुस्तकातील लाल रेघांचा दवाखाना](https://dranilmokashi.com/am20/) - या प्रगतीपुस्तकात आलेल्या लाल रेघांनी घरोघरी धुमाकूळ घातला आहे. अनेक पालकांना आपले आयुष्य उध्वस्त झाल्यासारखे वाटत आहे. सर्व भौतिक सुखे पायांशी लोळण घेत असताना. - [पैठणचे संत एकनाथ महाराज](https://dranilmokashi.com/am19/) - भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी 10 - महाराष्ट्राची संतपरंपरा खूप मोठी आहे. ज्ञानेश्वर, नामदेव, त्यानंतर सोळाव्या शतकातील तेजस्वी संत. एकनाथ महाराज. आणि मग आले... - [मासिक पाळी : वाढ, बदल आणि आत्मविश्वास](https://dranilmokashi.com/am18/) - मासिक पाळी म्हणजे काय, ती कधी सुरू होते, लक्षणं कोणती, आणि योग्य काळजी कशी घ्यावी – डॉ. अनिल मोकाशी यांचं सोप्या भाषेत मार्गदर्शन... - [गोष्ट संत नामदेव महाराजांची](https://dranilmokashi.com/am17/) - भारतीय इतिहासात महाराष्ट्राची संतपरंपरा खूप महत्त्वाची आहे. संत नामदेव महाराज यांची गोष्ट त्यातले एक तेजस्वी पान आहे... - [बडे बच्चों की बातें](https://dranilmokashi.com/am16/) - बडे बच्चों च्या मनातील ३० खास गोष्टी. पालकांसाठी मार्गदर्शन, मुलांचे विचार, शिस्त, विश्वास, मैत्री, खेळ व जीवन मूल्यांवरील सुंदर विचार.. - [The Magic of Hand Washing](https://dranilmokashi.com/am15/) - Your hands are like superheroes. But sometimes, tiny bad guys called germs hide on them. You can’t see them with your eyes. You can’t hear them shouting. Yet.. - [पसायदानाचा आजच्या काळातील अर्थ](https://dranilmokashi.com/am14/) - ज्ञानेश्वरांच्या पसायदानातील मूळ मराठी पद्य आणि सोपा अर्थ वाचा. प्रेरणादायी संदेश आणि आजच्या काळातील महत्त्व जाणून घ्या... - [मी आणि माझी शाळा](https://dranilmokashi.com/am13/) - शाळा म्हणजे फक्त एक इमारत, चार भिंती, जमीन, साहित्य, लाईट, पाणी, शासनमान्यता, अनुदान नाही. संस्था माणसांनीच बनते. आज आपल्या शाळेत जवळजव... - [वारी निघाली पंढरपूरला, भक्तीच्या सुंदर वाटेला](https://dranilmokashi.com/am12/) - वारी निघाली पंढरपूरला,भक्तीच्या सुंदर वाटेला. पुंडलिक वरदा, हरी विठ्ठल!ज्ञानोबा माऊली, तुकाराम!पंढरीनाथ महाराज की जय! वारी... - [एकुलता एक अन एकुलती लेक](https://dranilmokashi.com/am11/) - बरोबर आहे, एकुलता एक आहे नं ! डोक्यावर बसणारच. मुलाच्या कोणत्याही समस्येला ‘एकुलता एक’ हे कारण सर्रास दिलं जातं. एकच मुल असणं खरचं इतक चुकीचं आहे का ? एकच मुल... - [The ‘Only Child’](https://dranilmokashi.com/am9/) - The only child is not a lonely child. It is not harmful for the child to remain single. Only children are no different from their peers. Jo... - [माझ्या स्वप्नातले अपंग शिक्षण](https://dranilmokashi.com/am8/) - मित्रांनो, आपण सगळे मिळून एक विशेष शाळा चालवत आहोत. आपल्याकडे अपंग विद्यार्थी आहेत, तज्ञ शिक्षक आहेत, भक्कम इमारती आणि शैक्षणिक साधने आहेत. हे सर्व मिळून आपली.. - [विक्रम वेताळ गोष्टीतला आणि खरा राजा विक्रमादित्य](https://dranilmokashi.com/am6/) - विक्रम वेताळ गोष्टीतला आणि खरा राजा विक्रमादित्य मुलांनो, मी आता काही प्रश्न विचारणार आहे. तुम्ही सगळ्यांनी मोठ्याने, एका शब्दात उत्तर द्यायचं आहे. तयार? तहान.. - [हर्षवर्धन, ह्युएनत्संग आणि बुद्ध सर्किट पर्यटन.](https://dranilmokashi.com/am7/) - एक होता राजा – हर्षवर्धन. विद्वान, शांत, उदार राजा. त्याचं साम्राज्य अफाट होतं. पण ते त्यानी तलवारीने नाही, तर ज्ञान, धर्म आणि प्रेमानी जिंकलं होतं. - [जात ही मनात असते, रक्तात नसते](https://dranilmokashi.com/am5/) - जात ही मनात असते, रक्तात नसते" - श्रीचक्रधर स्वामी भारतात सगळीकडे सुलतानी राजवटी होत्या. समाजात जातीपातीचं विष जाणूनबुजून पेरलेलं होतं. समाज पिचलेला होता आणि शासक मस्तवाल झाले होते. अशा काळया कालखंडात शिवाजी महाराजांच्या सुमारे ३५० वर्षे आधी श्रीचक्रधर स्वामी, गुजरातहून महाराष्ट्रात आले. त्यांनी विखुरलेला समाज एकसंघ करण्यासाठी महाराष्ट्रभर भ्रमंती केली.‘सर्व जीव समान’ असा संदेश देऊन - [सम्राट अशोक : युद्धाकडून बुध्दाकडे नेणारा धर्मराज.](https://dranilmokashi.com/am4/) - सम्राट अशोक : युद्धाकडून बुध्दाकडे नेणारा धर्मराज. २३०० वर्षांपूर्वी मौर्य घराण्यात एक राजा झाला. अशोक. लहानपणी अशोक खूप हट्टी, चिडखोर, आक्रस्ताळा, धटिंगट, दांडगट आणि रागीट होता. त्याचे खेळ म्हणजे युद्ध, तलवार. सम्राटाचा मुलगा असल्यामुळे मोठा झाल्यावर तो वंशपरंपरागत, आपोआप, सम्राट झाला. संपूर्ण भारतावर त्याचं राज्य होतं. पण एक राज्य उरलं होतं – कलिंग. मोठा समुद्रकिनारा, - [समजून घ्या बालविकासाचे टप्पे](https://dranilmokashi.com/am2/) - लहान मूल" ही "मोठ्या माणसा"ची छोटी प्रतिकृती नसते! हे बालपणाच्या विज्ञानाचं मूलभूत तत्व आहे.गर्भधारणेच्या पहिल्या दिवसापासून ते मुलगा "पुरुष" आणि मुलगी... - [गृहपाठाचा "फंडा"](https://dranilmokashi.com/am1/) - गृहपाठात पालकांनी लक्ष घातले तर मुलांना शिक्षणात निश्चितपणे यश मिळते. गृहपाठ किती महत्वाचा आहे हे त्यामुळे मुलांना कळते. गृहपाठात मदत करण्याचे अनेक फायदे ... - [प्रेरणा ही चांगल्या कामामागची शक्ती](https://dranilmokashi.com/45-3/) - प्रेरणा ही चांगल्या कामामागची शक्ती आहे मित्रांनो, तुम्ही दैदिप्यमान, यशवंत, कर्तृत्ववान, आहातच. ते तर तुम्ही पुराव्यानिशी सिद्ध केले आहेच. आता लक्ष घा... - [आजारांसाठी नाही – बाळासाठी डॉक्टर हवेत!](https://dranilmokashi.com/203-2/) - बहुतेक वेळा बाळ आजारी पडलं तरच आपण डॉक्टरांकडे जातो. पण खरंतर बाळासाठी, आणि ते आजारी पडू नये म्हणून डॉक्टरांकडे जावं लागतं.... - [पाठीवर झोपवा, पोटावर खेळवा! - बालविकासाचा मंत्र](https://dranilmokashi.com/202-3/) - बाळांनी झोपावं पाठीवर, खेळावं पोटावर. याला "पालथा खेळ वेळ", Tummy Time म्हणतात. पालथा वेळ – कधी स... - [शालेय जीवनात “छळवादी दांडगाई” - एक गंभीर समस्या](https://dranilmokashi.com/202-2/) - मुलांच्या भोवतीचं सामाजिक वातावरण त्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे की हानीकारक आहे हे कुणी तरी जबाबदारीनी बघावं लागतं. मुलांसंबंधी एखाद्या गोष्टीसाठी बरेच लोक... - [मी, माझे कुटुंब आणि दुनियादारी](https://dranilmokashi.com/201-2/) - मी एक 'चांगला माणूस' बनेन.माझा मीच ठरवून चांगला बनेन.हाताला काम असेल, डोक्यात ज्ञान असेल — तोच खरा माणूस. नसेल, तर तो फक्त सजीव. चांगलं व्हायला शिकावं लागतं.. - [मुलांमधील भांडणांचे समाधान - भांडण सोडवण्याचे तंत्र](https://dranilmokashi.com/conflict-resolution/) - पतंगांवरून हमरी तुमरीची भांडणं. पतंगांप्रमाणेच दोघांची मैत्रीही फाटली होती. दोघे एकमेकांचे शत्रू झाले होते. - [Pediatric one liners](https://dranilmokashi.com/125-2/) - Pediatricians, doctors and paramedical health providers need simple short messages. This is an attempt to reach child care service providers... - [मोठी होतात मुलं, तशी आई मोठी व्हावी](https://dranilmokashi.com/112-2/) - "एकटी एकटी घाबरलीस ना" गाण्यात चिंटू म्हणतो, 'मोठी होतात मुलं, आई मोठी होत नाही'. ते गाण्यात गोड वाटतं. पण प्रत्यक्षात मुलांबरोबर आईलाही मोठं व्हावंच... - [School Progress Card – शाळेच्या प्रगती पुस्तकाचा अर्थ](https://dranilmokashi.com/111-2/) - It’s school result season. Annual progress cards are coming home. Both parents and teachers must learn to interpret them correctly. This is not just about... - [Is the Vaccine Safe? लस सुरक्षित आहे का?](https://dranilmokashi.com/110-2/) - Ask only those who truly know. Vaccines prevent serious infectious diseases. Vaccination is the best, scientific way to build immunity. Some people worry... - [The Power of a Pinch: Micronutrients and Child's Immunity](https://dranilmokashi.com/109-2/) - We eat macronutrients with our hands—rice, chapati, dal, curry. We eat micronutrients with a pinch—chutneys, koshimbir, pickles... - [रामायणाच्या गोष्टी 53 - रामाचा अवतार संपला...](https://dranilmokashi.com/53-2/) - सीता पृथ्वीमातेच्या कुशीत गेली. श्रीरामांना खूप दुःख झालं. तरी त्यांनी कर्तव्य बुद्धीने रामराज्य चालवलं. लव आणि कुश यांना वेगवेगळी.. - [रामायणाच्या गोष्टी 54 - सनातन चिरंतन](https://dranilmokashi.com/54-2/) - "रामायण सनातन चिरंतन" सीतेचे पुत्र कुशलव जुळे भाऊरामाचे चरित्र लागले गाऊवनात वाढले तरी ज्ञानी झालेत्यांनी रामकथेला घरोघरी नेले.. - [रामायणाच्या गोष्टी 52 - सीता धरतीमातेच्या कुशीत](https://dranilmokashi.com/52-2/) - रामाने, सीतेला स्वीकारले. पण एक, अट टाकली. सीतेने परत, जनतेसमोर , अग्निपरीक्षा द्यावी. आपली पवित्रता, सिद्ध करावी. लंकेत तिने आधीच अ.. - [रामायणाच्या गोष्टी 51 - लवकुश मोठे झाले](https://dranilmokashi.com/51-2/) - लवकुश रामाच्या सैन्याशी लढतच होते. श्रीरामांना प्रश्न पडला "इतकी शूर मुलं कोण आहेत?" वाल्मिकी ऋषींनी लवकुशांना आज्ञा दिली."रामाशी यु.. - [रामायणाच्या गोष्टी 50 - रामाचा अश्वमेध](https://dranilmokashi.com/50-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! सीता वनात गेली. अयोध्येवर सृष्टी रुसली. पावसाचा थेंब नाही. नदी-नाले सुकले. शेतं करपून गेली. धान्य पिकलं नाही. प्रजेची उपासमार झाली. तहानलेली जनावरं वणवण भटकत होती. पक्षी तडफडत होते. सगळीकडे दु:ख आणि हाहाकार माजला होता. हे बघून, राम अस्वस्थ झाले. प्रजेचं दु:ख त्यांना, सहन होईना.गुरु वशिष्ठांनी सांगितले. सृष्टीच्या कोपावर एकच उपाय."अश्वमेध यज्ञ". रामांनी - [रामायणाच्या गोष्टी 47 - रामराज्यात सुखास, समाधानाची साथ](https://dranilmokashi.com/47-2/) - सीता राम अयोध्येत परतले. सुंदर आणि आदर्श “रामराज्य” उभारलं. सगळीकडे आनंद होता शांतता होती. लोक सुखी होते सुरक्षित होते. कोणालाच उपास. - [रामायणाच्या गोष्टी 46 - रामराज्यात भव्य स्वागत](https://dranilmokashi.com/46-2/) - श्रीराम, लक्ष्मण, आणि सीता, अयोध्येत परत आले. शहर आनंदानं, फुलून गेलं! पुष्पक विमान, आकाशात दिसताच, प्रजाजनांनी, जल्लोष केला... - [रामायणाच्या गोष्टी 45 - राम भरत भेट](https://dranilmokashi.com/45-2/) - पुष्पक विमान भारद्वाज ऋषींच्या आश्रमाजवळ उतरलं. श्रीरामांचा चौदा वर्षांचा वनवास त्याच दिवशी संपत होता. पण भरताचं मन बेचैन झालं होतं.. - [रामायणाच्या गोष्टी 44 - सीता राम पुष्पक विमानात](https://dranilmokashi.com/44-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! लंकेचा राजा बिभीषण महान.रामाने केला राज्याभिषेक व सन्मान. सांगितलं त्याला. "धर्माचा मार्ग धर प्रजेचा राजा हो" बिभीषणाचा निरोप घेतला. बिभीषणाने नमस्कार केला. आता अयोध्येचा वेध लागला. सीता-राम, लक्ष्मण सोबतपुष्पक विमानात बसले मस्त!विमान हे अनोखं चाले मनाच्या तालावर. जोरात उड हळू चाल मन मानेल तसं उडायला तयार! रामाने सांगितल्या आठवणी खास लंकेत झालेल्या - [रामायणाच्या गोष्टी 43 - सीतेची अग्निपरीक्षा](https://dranilmokashi.com/43-2/) - रावणाचा अंत झाला. आनंदी आनंद गडे. जिकडे तिकडे चोहीकडे. मारुतीने धाव घेतली. सीतेला बातमी सांगितली. राम-सीतेची भेट झाली. सगळ्यां.. - [बाल उष्माघात : गंभीर परिणाम व सोपा उपाय](https://dranilmokashi.com/106-3/) - मार्च महिना आला की तापानी फणफणलेली मुलं दवाखान्यात यायला सुरुवात होते. या तापाचं कारण लक्षात आलं नाही तर आग रामेश्वरी बंब सागेश्वरी अशी स्थिती निर्माण होते. ही.. - [रामायणाच्या गोष्टी 36 - अंगदाची शिष्टाई](https://dranilmokashi.com/रामायणाच्या-गोष्टी-36-अंगद/) - सीता मातेला परत आणायचं होतं. युद्धाशिवाय दुसरा मार्ग नव्हता. पण युद्ध म्हणजे विनाश ! श्रीरामांना हे टाळायचं होतं. त्यांनी अंगदाला... - [रामायणाच्या गोष्टी 42 - लंकेत बिभीषणाचे सुराज्य](https://dranilmokashi.com/42-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! रामसेना जिंकली. राक्षससेना हरली. युद्ध संपले. लंकेत शांती पसरली. रावणाचा पराभव झाल्यामुळे बिभीषण आणि रावणाची पत्नी मंदोदरी यांना अतिशय दुःख झाले. रामांनी तिचे सांत्वन केले. "रावण मोठा पराक्रमी होता पण त्याच्या अहंकारामुळे त्याचा विनाश झाला." मंदोदरीने रामाच्या शांतीप्रिय स्वभावाची प्रशंसा केली आणि बिभीषणाला चांगले राज्यकारभार करण्याचा सल्ला दिला. बिभीषण रामाला म्हणाला "आपण - [रामायणाच्या गोष्टी 41 - रावणाचा निर्णायक अंत](https://dranilmokashi.com/41-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! लंकेच्या सुवर्ण सिंहासनावर मस्तवालपणे विळखा घालून बसलेला रावण मनातून अस्वस्थ होता. अयोध्येचे लाखों सैनिक आणि वानरसेना आक्रमण करून आली होती. रामनामाच्या प्रेरणेची शक्तीची त्याला पूर्ण कल्पना आली होती. पण तरीही तो फुशारक्या मारत होता. पोरकट वक्तव्ये करत फिरत होता. युद्धात आपण हरू शकतो ही कल्पनाच त्याच्या अहंकाराला सहन होत नव्हती. पण रामाची - [रामायणाच्या गोष्टी 40 - संजीवनी आणायला, मारुतीने पर्वत उचलला](https://dranilmokashi.com/40-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! मेघनादानी लक्ष्मणाला शक्तीबाण मारला. लक्ष्मण बेशुद्ध पडला. शुद्धीवर न आल्यास मरेल लक्ष्मण. म्हणाले वैद्य सुषेण. हिमालयाच्या द्रोणागिरी पर्वतावर. संजीवनी बूटी रामबाण उपाय या संकटावर. हनुमान वेगाने निघाला. हिमालयाच्या दिशेने झेपावला. अशा विस्तीर्ण रानी वनी. नेमकी ती कोणती संजीवनी. ओळखता येईना मारुतीला. वेळ नको दवडायला. लक्ष्मणाचा जीव लागलाय टांगणीला. उचलला अख्ख्या द्रोणागिरीला. हनुमान - [रामायणाच्या गोष्टी 39 - झोपलेल्या कुंभकर्णाला जागा केला](https://dranilmokashi.com/39-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! रामाची सेना पुढे सरसावली. रावणाची सेना मागे हटली. रावण चिंतेत पडला. काय करावे सुचेनाच. "भाऊ कुंभकर्णाला उठवू या" त्याने ठरवले. कुंभकर्ण सहा महिने झोपायचा. कुंभ पर्वतासारखा वाटायचा. उठवायचं कसं हा प्रश्न मोठा! राक्षसांनी ढोल ताशे वाजवले. छाताडावर हत्ती नाचवले. नाकात तिखट पाणी ओतले. तेव्हा कुठे महाशय जागचे हलले! कुंभकर्ण उठला डोळे चोळला, - [रामायणाच्या गोष्टी 38 - इंद्रजीताच्या सर्पास्त्राचा फास आणि गरुडाची महाशक्ती](https://dranilmokashi.com/38-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! इंद्रजीत रावणाचा बलाढ्य सेनापती. तो अदृश्य होऊ शकत होता. अदृश्य होऊन त्याने वानरांवर बाणांचा वर्षाव केला. कित्येक वानर ठार झाले. इंद्रजीताने राम-लक्ष्मणावर सर्पास्त्र सोडले. असंख्य सापांनी त्यांना घट्ट विळखे घातले. गळ्याभोवती फास आवळले. राम-लक्ष्मण बेशुद्ध झाले. इंद्रजीताने विजयाचा जल्लोष केला. तेवढ्यात गरुडराज आला! सापांचा परम शत्रू! गरुडराज दिसताच सारे साप घाबरले. राम-लक्ष्मणांना - [रामायणाच्या गोष्टी 37 - लंकेत राम-रावण युद्धाचा ज्वर चढला](https://dranilmokashi.com/37-2/) - रावणाची राणी मंदोदरी म्हणाली "रामाशी वैर म्हणजे विनाश!" रावण कुजकटपणे म्हणाला. रामाच्या पराक्रमाच्या फक्त अफवा आहेत. त्या लहान सहान मुलांना कच्च्या-बच्चांना सांगायच्या कपोल कल्पित कथा आहेत. हे जंगलात राहणारे फळे कंदमुळे खाणारे माकडांसोबत फिरणारे भगवे कपडे घालणारे भिक मागून जगणारे माझ्यासारख्या सर्व शक्तिमान राजाशी कसे काय लढणार. त्याला विश्वासच नव्हता की रामही कधी जिंकू शकतो. - [रामायणाच्या गोष्टी 33 - रामसेतू](https://dranilmokashi.com/33-2/) - श्रीरामांनी मुहूर्त पाहिला शिवलिंगाची स्थापना केली. रामेश्वर हे स्थान पवित्र तीर्थ म्हणून प्रसिद्ध झाली! नल-नील दोघे भाऊ पूल बांधती चातुर्याने.... - [बालपणाचे विज्ञान 2](https://dranilmokashi.com/105-2/) - आजार परवडला कि लस ? खरतर लस परवडते. टाळता येण्याजोगा प्रत्येक आजार टाळायलाच हवा. आधुनिक लसींचे विज्ञान समजून घ्या.. - [उन्हाळ्याचा ताप आणि शाळेतली मुले](https://dranilmokashi.com/106-2/) - ज्या मुलांची इच्छा आहे ताप यावा. त्यांनी उन्हात खेळावे. ज्या मुलांची इच्छा आहे ताप येऊ नये. त्यांनी सावलीत खेळावे. ज्या मुलांची इच्छा आहे ताप यावा... - [रामायणाच्या गोष्टी 32 - वानरसेना स्वारीला, निघाली लंकेला!](https://dranilmokashi.com/32-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! श्रीरामानी हनुमानाला लंकेची बित्तमबातमी विचारली. स्वारी करायला कोणता मार्ग कमी धोक्याचा आहे. रक्षणासाठी किती सैन्यबळ आहे. लंके भोवती किती कोट आहेत. हल्ला करायला, कोणता मार्ग सोयीचा आहे. राक्षस नागरिकांचे रावणाविषयी काय मत आहे. हनुमानानी हेराच्या नजरेनी लंकेतील अनेक बारकावे टिपले होते. श्रीरामानी सुग्रीवाला विचारले. एवढा मोठा समुद्र ओलांडून आपले वानर सैन्य लंकेपर्यंत - [रामायणाच्या गोष्टी 35 - रावणाचे कपट कारस्थान](https://dranilmokashi.com/35-2/) - रामाची सेना लंकेला पोचली. सर्व बाजूंनी लंकेला घेरले. वानरांच्या आरोळ्या. जय श्रीराम नारे आकाश दणाणून टाकत होते. रावण काळजीत पडला... - [रामायणाच्या गोष्टी 34 - रामसेतू आणि खारीचा वाटा](https://dranilmokashi.com/34-2/) - रामसेतू बांधायला, लाखो वानर, झपाटल्यासारखे, काम करत होते. मोठमोठे दगड उचलून, समुद्रात टाकत होते. नल-नील त्यांना, मार्गदर्शन, करत होते. किनाऱ्यावर एक, लहानशी खार, हे सगळं, बघत होती. एवढ्या मोठ्या कामात, आपणही मदत, करू शकतो का, असा विचार, तिच्या मनात आला. तिला एक, युक्ती सुचली. ती वाळूत, गडाबडा लोळली. तिच्या अंगाला, वाळू चिकटली. मग ती, पुलावर - [रामायणाच्या गोष्टी 31- लंका दहन करून हनुमानाची रामभेट](https://dranilmokashi.com/31-2/) - लंकेत सीतेला भेटून, रावणाला धडा शिकवून, लंका दहन करून हनुमान आकाश मार्गे उडत उडत परत आला. तो जसा वानर सेनेसमोर आला, तसे सगळे वानर... - [रामायणाच्या गोष्टी 29 - रावणाच्या दरबारात रामाचा हेर-हनुमान!](https://dranilmokashi.com/29-2/) - अशोकवनात हनुमानाची सीतेशी भेट झाली. अनेक दिवस त्यानी काही खाल्लंच नव्हतं. त्याच्या पोटात कावळे कोकलत होते. समोर हजारो झाडे आणि - [छान जेवण्याचे विज्ञान](https://dranilmokashi.com/103-2/) - वरण, भात, भाजी, भाकरी इळातून चार बार हेच आहारशास्त्राचे सार. वाढीची इंजेक्शने व टॉनिकच्या बाटल्या दिल्याने डॉक॒टरचे वजन वाढते ,मुलांचे नाही. मिश्र.. - [रामायणाच्या गोष्टी 30 - हनुमानाने, लंका पेटवली.](https://dranilmokashi.com/30-2/) - रावणाने राक्षसांना, मारुतीच्या शेपटीला, कपडे चिंध्या बांधून, त्यावर तेल ओतून, पेटवून देण्याची, आज्ञा दिली. जसजसे राक्षस, शेपटी भोवती.. - [बालपणाचे विज्ञान 1](https://dranilmokashi.com/104-2/) - बाळाच्या वाढीवर लक्ष ठेवा. बाळ वर्षात जन्माच्या तिप्पट वाढते. वर्षाला केला त्याला नउ किलो वजनदार म्हणून मोठेपणी तो झाला रुबाबदार फौजदार. बाळाची वाढ... - [रामायणाच्या गोष्टी 28 - हनुमानाला सीता भेटली.](https://dranilmokashi.com/28-2/) - जगात चांगली माणसे जास्त वाईट माणसे कमी असतात. पण राक्षसांच्या राज्यात दुष्ट राक्षस जास्त. आणि एखादाच चांगला बिभीषण असतो. बिभीषणाने स... - [मूल नाही म्हणून कुढत का बसता, दत्तक घ्या ना](https://dranilmokashi.com/101-2/) - होईल हो. आत्ता तर जेमतेम दोन अडीच वर्ष होताहेत लग्नाला. इथून होते सुरुवात एका दुष्टचकाची. मागून लग्न झालेल्या भावंडांना पहिले मूल झाले की पहिल्यांदा मनात पाल चुकचुकते. आपल्याला कधीच मूल होणार नाही काय ? डॉक्टरी उपाय सुरु होतात. येणारीप्रत्येक मासिक पाळी नैराश्याचे झटके देअून जाते. उध्वस्त जीवनाचा अर्थ समजता. चिडचिडहोते. भांडणे वाढतात. निष्कारण एकमेकांना दुखावले - [Prolonged Expiratory Time in Children – A Sign of Bronchospasm?](https://dranilmokashi.com/prolonged-expiratory-time-in-children-a-sign-of-bronchospasm/) - Observing a child's breathing pattern can reveal crucial signs of respiratory issues. One such important indicator is prolonged expiratory time. If a child's... - [Understanding and Managing Stubbornness in Children](https://dranilmokashi.com/understanding-and-managing-stubbornness-in-children/) - Stubbornness in children is a common developmental behavior that often leaves parents feeling frustrated and helpless. However, it is not a flaw... - [रामायणाच्या गोष्टी 22 - सरळ सुग्रीवाशी मैत्री आणि वाकड्या वालीचा वध](https://dranilmokashi.com/22-2/) - राम लक्ष्मण सीतेला जंगलात शोधत होते. त्यांना वानरराज सुग्रीव भेटला. वानर म्हणजे वनात - [रामायणाच्या गोष्टी 21 - रामभक्त शबरीची उष्टी बोरे](https://dranilmokashi.com/21-2/) - राम लक्ष्मण सीतेच्या शोधात जंगलातून जात होते. त्यांना एका लहानशा झोपडीमधे शबरी नावाची - [Poster Set for Parents](https://dranilmokashi.com/poster-set-for-parents/) - – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास) - [रामायणाच्या गोष्टी 17 - लक्ष्मणानी शुर्पणखेचे नाक कापले](https://dranilmokashi.com/17-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! चित्रकूट पर्वतावरील पर्णकुटीत राम लक्ष्मण सीता राहतात हे अयोध्येच्या लोकांना कळले होते. वनवासाची प्रतिज्ञा पाळण्यासाठी, तिघेही चित्रकूट पर्वतावरून निबिड जंगलात निघाले. वाटेत त्यांना अत्री ऋषींचा आश्रम लागला. जवळच त्यांना एक मानवी हाडांचा म्हणजे माणसांच्या हाडांचा प्रचंड मोठा डोंगर दिसला. तो हाडांचा डोंगर अवाढव्य विराघ राक्षसाने मारलेल्या लोकांच्या हाडांचा निघाला. श्री रामाने एकाच - [रामायणाच्या गोष्टी 16 - भरत भेटीची गोष्ट ](https://dranilmokashi.com/16-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! श्रीराम लक्ष्मण आणि सीता चित्रकूट पर्वतावर पर्णकुटीत राहत होते. श्रीराम वनवासात आहेत हे ऐकून. भरताला राग आला. वाईट वाटले. भरताचा आक्रोश ऐकून पाषाणालाही पाझर फुटला असता. भरत म्हणाला. "मला राजा होण्याची इच्छा नाही. मी आत्ताच वनात जाऊन माझ्या लाडक्या श्रीरामाला परत घेऊन येतो. सर्व ऋषींनी भरताचे कौतुक केले. ते म्हणाले "भरता तुझी - [रामायणाच्या गोष्टी 19 - सीतेने लक्ष्मण रेषा ओलांडली](https://dranilmokashi.com/19-2/) - श्रीराम दिव्य धनुष्य घेऊन सोनेरी हरणाचा पाठलाग करू लागले. ते मायावी हरीण श्रीरामांना हुलकावणी देत खोलवर जंगलात लांब निघून जाई. श्रीरामांनी - [My Journey as a Pediatrician – Part 2: Expanding Horizons](https://dranilmokashi.com/my-journey-as-a-pediatrician-part-2-expanding-horizons/) - In the second part of my journey, I want to delve deeper into the experiences that have shaped my approach to pediatrics and social work. The road has been long, with many lessons learned along the way, but each step has brought me closer to fulfilling my mission of making a lasting impact on the - [My Journey as a Pediatrician – Part 1: The Early Days](https://dranilmokashi.com/my-journey-as-a-pediatrician-and-social-advocate/) - As I sit down to write this, I find myself reflecting on a journey that has been as challenging as it has been rewarding. My name is Dr. Anil Mokashi, and my life’s work has been dedicated to the health and well-being of children. The path that led me to pediatrics was not a straight - [रामायणाच्या गोष्टी 14 - श्रीराम चित्रकूट पर्वताकडे निघाले.](https://dranilmokashi.com/14-2/) - अयोध्येतील नागरिक नदीच्या तीरावर गाढ झोपले असतांना राम-लक्ष्मण सीता रथात बसून निघाले. सकाळ झाल्यावर लोकांच्या लक्षात आलं. - [रामायणाच्या गोष्टी 13 - राम वनवासाला निघाले.](https://dranilmokashi.com/13-2/) - श्रीराम श्रीराम श्रीराम ! सर्वांचा निरोप घेऊन राम लक्ष्मण आणि सीता वनवासाला निघाले. रथ त्यांची वाटच पाहत होता. जनतेला अनावर, दुःख झाले होते. लोक धाय मोकलून रडत होते. एक प्रचंड जनसागर त्यांच्या रथाच्या मागून चालत निघाला. कुणालाच रामाला एकटं सोडायचे नव्हतं. सगळ्यांनाच रामाबरोबर वनवासात जायचे होते. रामानी हात जोडून सगळ्या लोकांना विनंती केली की त्यांनी - [रामायणाच्या गोष्टी 12 - लक्ष्मणाचे बंधुप्रेम आणि वनवासाची तयारी.](https://dranilmokashi.com/रामायणाच्या-गोष्टी-12-लक्ष/) - रामाच्या वनवासाची बातमी ऐकून लक्ष्मणाला खूप राग आला. त्यानी रामाला सांगितले आपण अन्यायाविरुद्ध लढायला हवे. आपण तुझा राज्याभिषेक - [रामायणाच्या गोष्टी 11 - मंथरेचे विष आणि कैकेयीचा वर](https://dranilmokashi.com/रामायणाच्या-गोष्टी-11-मंथर/) - श्रीरामाच्या राज्याभिषेकाची तयारी सुरू होती. सगळे आनंदात होते. पण तिकडे कैकेयीच्या महालात काही वेगळेच नाटक घडत होते.... - [रामायणाच्या गोष्टी 9 - स्वयंवर झाले सीतेचे](https://dranilmokashi.com/रामायणाच्या-गोष्टी-9-स्वय/) - दुसऱ्या दिवशी, सकाळी सकाळी, विश्वामित्र, श्रीराम आणि लक्ष्मण, यांना घेऊन, स्वयंवर मंडपाकडे, निघाले.स्वयंवर मंडप माणसांनी, - [दिसामाजी काहीतरी लिहीत जावे, प्रसंगी अखंडीत वाचीत जावे](https://dranilmokashi.com/movmv/) - दिसामाजी काहीतरी लिहीत जावे, प्रसंगी अखंडीत वाचीत जावे."बापरे, बापरे! केवढा प्रचंड अर्थ ठासून भरलाय श्री समर्थ रामदास स्वामींच्या या एका वाक्यात! - [Helping Children Cope with Stress – Practical Support Strategies](https://dranilmokashi.com/helping-children-cope-with-stress-practical-support-strategies/) - The well-being of children should be a priority. Every child deserves the reassurance that they are not alone and that help is available whenever they need it. - [Recognizing Stress in Children – From Newborns to School Age](https://dranilmokashi.com/recognizing-stress-in-children-from-newborns-to-school-age/) - children’s stress responses are unique to their age and environment. Recognizing these the root of their worries helps us support them - [Autism and the Role of the Mother (Part 2)](https://dranilmokashi.com/autism-and-the-role-of-the-mother-part-2/) - Autism is a lifelong journey, and the mother plays a pivotal role in her child's development. With love, patience, and support from family and professionals. - [Autism and the Role of the Mother (Part 1)](https://dranilmokashi.com/autism-and-the-role-of-the-mother-part-1/) - Autism is a complex neurological and developmental disorder. It affects families around the world, regardless of caste, race, wealth, or education. - [Chess and Childhood: A Path to Intellectual Growth](https://dranilmokashi.com/chess-and-childhood-a-path-to-intellectual-growth/) - #13 It all began like this. I was driving my 10-year-old grandson home from school when he excitedly shared, “Aaba, today I won six out of seven chess games at school.” He had lost the seventh game to his chess teacher. Chess was doing more than just building his confidence; it was fostering a sense - [Management of a Crying Baby](https://dranilmokashi.com/management-of-a-crying-baby/) - Understanding Your Baby's Cry All babies cry—some more, some less. It’s their natural way of telling you something. Crying is their language, their means of communication, and while it can be worrying, it’s important to remember: crying is healthy. It’s a normal activity and exercise for the baby, and it doesn’t always mean something is - [School Safety: Are We Leaving Our Children to Fate?](https://dranilmokashi.com/school-safety-are-we-leaving-our-children-to-fate/) - #10 Accidents in schools can often be prevented. However, when they do occur, it’s crucial to handle them systematically. The safety of children within school premises is ultimately the responsibility of the school management. Yet, when everyone is considered responsible, it can lead to a situation where, effectively, nobody feels accountable. That’s why responsibility needs - [Embracing the Digital Age – A Grandfather's Dilemma : Part 2](https://dranilmokashi.com/embracing-the-digital-age-a-grandfathers-dilemma-part-2/) - #09 Children’s minds are highly adaptable, and they quickly learn to navigate the digital world. Their brains are incredibly flexible – a phenomenon called "neuroplasticity." In fact, during the first three years of life, a child’s brain forms over a million new connections every second! Exposure to digital media can enhance listening, comprehension, and decision-making - [Embracing the Digital Age – A Grandfather's Dilemma : Part 1](https://dranilmokashi.com/embracing-the-digital-age-a-grandfathers-dilemma-part-1/) - #08 “Aaba, I want to start my own vlog. Will you help me?” Samihan (9). When my nine-year-old grandson asked me this question, I found myself at a crossroads. As a grandfather with over 50 years of experience as a developmental pediatrician and a Ph.D. in child growth and development, I've always preached about the - [Weaning in India: Encouraging Self-Feeding and Balanced Nutrition](https://dranilmokashi.com/weaning-in-india-encouraging-self-feeding-and-balanced-nutrition/) - Weaning is a critical phase in a child’s development, marking the transition from exclusive breastfeeding to a full family diet. This period typically spans from six months to around two years. The process of weaning is not just about the diet shift; it’s an active journey for the child, guided by instinct and self-reliance. The ## Pages - [Home](https://dranilmokashi.com/) - Discover pediatric care with Dr. Anil Mokashi. Focused on children’s health, education, school wellness, and community development for a brighter future. - [Index](https://dranilmokashi.com/home/index/) - लेखनसंचित माझ्या लेखनाचा हा एक छोटासा संग्रह… आजवर मी बालकांच्या विकासापासून पालकत्व, शिक्षण, आरोग्य, शिक्षकांची भूमिका, डॉक्टरांचे काम, आजी-आजोबांचा सहवास अशा अनेक विषयांवर भरपूर लेख, पुस्तके, गोष्टी आणि इतर लिखाण केले आहे. वेळोवेळी त्यातील काही लेख या संकेतस्थळावर प्रकाशित करत असतो. माझ्या लेखनाचा उद्देश केवळ माहिती देणे हा नाही. एखाद्या मुलाला समजून घेताना पालकांनी काय - [sphutnik](https://dranilmokashi.com/sphutnik/) - स्फुटनिक " डॉ.अनिल मोकाशी यांचे "स्फुटनिक "प्रासंगिक, मिश्किल, हलका विनोद, वैज्ञानिक दृष्टिकोन, विश्लेषण आणि चारोळ्या सरावाने उतावळेपणा कमी होतोउतावळेपणामनात आले, लगेच केले — म्हणजे उतावळेपणा.कृती करण्यापूर्वी, निर्णय घेण्यापूर्वीथोडे थांबा. मागचा-पुढचा विचार करा. मग करा.सरावाने उतावळेपणा कमी होतो. Roman RashesI can excuse dermatologists for any mistakes — but not for their nomenclature.Dermatology naming conventions feel like: - [Blogs](https://dranilmokashi.com/home/blog/) - Dr, Anil Mokashi's Blogs, Articles, Information & much - [School](https://dranilmokashi.com/school/) - Bal Kalyan Kendra School’s commitment to nurturing differently-abled children through specialized education, therapy, and vocational training. - [About](https://dranilmokashi.com/about/) - Learn about Dr. Anil Mokashi’s journey in pediatrics, education, and social work. Discover his mission to uplift child health and community welfare. - [Shop](https://dranilmokashi.com/shop/) - No products found. ## Royal Templates - [Dr Anil Mokashi](https://dranilmokashi.com/?wpr_templates=user-footer-dr-anil-mokashi) ## Categories - [Uncategorized](https://dranilmokashi.com/category/uncategorized/) - [Marathi](https://dranilmokashi.com/category/marathi/) - [मुलांची वाढ व विकास](https://dranilmokashi.com/category/cpg/मुलांची-वाढ-व-विकास/) - [Child Growth and Development](https://dranilmokashi.com/category/cpg/cgd/) - [Child & Parental Guide](https://dranilmokashi.com/category/cpg/) - [रामायणाच्या गोष्टी](https://dranilmokashi.com/category/cs/रामायणाच्या-गोष्टी/) - [Children's Stories](https://dranilmokashi.com/category/cs/) - [Doctors](https://dranilmokashi.com/category/doctors/) - [बाल कल्याण केंद्र](https://dranilmokashi.com/category/बाल-कल्याण-केंद्र/) ## Tags - [Pediatric Care](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-care/) - [Social Work](https://dranilmokashi.com/tag/social-work/) - [Special Needs Education](https://dranilmokashi.com/tag/special-needs-education/) - [Child Health](https://dranilmokashi.com/tag/child-health/) - [Pediatrician](https://dranilmokashi.com/tag/pediatrician/) - [Community Service](https://dranilmokashi.com/tag/community-service/) - [Medical Journey](https://dranilmokashi.com/tag/medical-journey/) - [Child Development](https://dranilmokashi.com/tag/child-development/) - [Community Outreach](https://dranilmokashi.com/tag/community-outreach/) - [Vocational Training](https://dranilmokashi.com/tag/vocational-training/) - [breastfeeding](https://dranilmokashi.com/tag/breastfeeding/) - [Balanced Nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/balanced-nutrition/) - [Self-Feeding](https://dranilmokashi.com/tag/self-feeding/) - [Marathi](https://dranilmokashi.com/tag/marathi/) - [mentally challenged children](https://dranilmokashi.com/tag/mentally-challenged-children/) - [School Safety](https://dranilmokashi.com/tag/school-safety/) - [school](https://dranilmokashi.com/tag/school/) - [safety](https://dranilmokashi.com/tag/safety/) - [children](https://dranilmokashi.com/tag/children/) - [conflicts](https://dranilmokashi.com/tag/conflicts/) - [children conflicts](https://dranilmokashi.com/tag/children-conflicts/) - [solving problem](https://dranilmokashi.com/tag/solving-problem/) - [cororna](https://dranilmokashi.com/tag/cororna/) - [corona-19](https://dranilmokashi.com/tag/corona-19/) - [flu](https://dranilmokashi.com/tag/flu/) - [Vaccination](https://dranilmokashi.com/tag/vaccination/) - [Child Vaccination](https://dranilmokashi.com/tag/child-vaccination/) - [Doctor](https://dranilmokashi.com/tag/doctor/) - [– विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ) एमबीबीएस](https://dranilmokashi.com/tag/विद्यावाचस्पति-डॉ-अनिल/) - [Chikungunya](https://dranilmokashi.com/tag/chikungunya/) - [Aedes](https://dranilmokashi.com/tag/aedes/) - [mosquito](https://dranilmokashi.com/tag/mosquito/) - [Child Safety](https://dranilmokashi.com/tag/child-safety/) - [Parental Guide](https://dranilmokashi.com/tag/parental-guide/) - [school management](https://dranilmokashi.com/tag/school-management/) - [Child Abuse](https://dranilmokashi.com/tag/child-abuse/) - [शालेय सुरक्षा](https://dranilmokashi.com/tag/शालेय-सुरक्षा/) - [Digital parenting](https://dranilmokashi.com/tag/digital-parenting/) - [Safe screen time](https://dranilmokashi.com/tag/safe-screen-time/) - [Benefits of digital learning](https://dranilmokashi.com/tag/benefits-of-digital-learning/) - [Digital safety for kids](https://dranilmokashi.com/tag/digital-safety-for-kids/) - [Grandfather](https://dranilmokashi.com/tag/grandfather/) - [Child technology use](https://dranilmokashi.com/tag/child-technology-use/) - [Crying](https://dranilmokashi.com/tag/crying/) - [Crying baby](https://dranilmokashi.com/tag/crying-baby/) - [When Your Baby Cries](https://dranilmokashi.com/tag/when-your-baby-cries/) - [Management of a Crying Baby](https://dranilmokashi.com/tag/management-of-a-crying-baby/) - [Why Do Babies Cry?](https://dranilmokashi.com/tag/why-do-babies-cry/) - [Growth](https://dranilmokashi.com/tag/growth/) - [Chess](https://dranilmokashi.com/tag/chess/) - [Chess and Childhood](https://dranilmokashi.com/tag/chess-and-childhood/) - [emotional development](https://dranilmokashi.com/tag/emotional-development/) - [Autism](https://dranilmokashi.com/tag/autism/) - [AutismAwareness](https://dranilmokashi.com/tag/autismawareness/) - [AutismDiagnosis](https://dranilmokashi.com/tag/autismdiagnosis/) - [Mother And Autism](https://dranilmokashi.com/tag/mother-and-autism/) - [Autism Parenting](https://dranilmokashi.com/tag/autism-parenting/) - [Autism Challenges](https://dranilmokashi.com/tag/autism-challenges/) - [Autism behavior management](https://dranilmokashi.com/tag/autism-behavior-management/) - [Autism parenting tips](https://dranilmokashi.com/tag/autism-parenting-tips/) - [Role of the mother in autism](https://dranilmokashi.com/tag/role-of-the-mother-in-autism/) - [Child autism signs](https://dranilmokashi.com/tag/child-autism-signs/) - [Self-Care for Mothers](https://dranilmokashi.com/tag/self-care-for-mothers/) - [Autism and the Role of the Mother](https://dranilmokashi.com/tag/autism-and-the-role-of-the-mother/) - [Dr. Anil Mokashi](https://dranilmokashi.com/tag/dr-anil-mokashi/) - [Stress in Children](https://dranilmokashi.com/tag/stress-in-children/) - [Recognizing Stress in Children](https://dranilmokashi.com/tag/recognizing-stress-in-children/) - [Newborns](https://dranilmokashi.com/tag/newborns/) - [Stress in Newborns and Babies](https://dranilmokashi.com/tag/stress-in-newborns-and-babies/) - [Toddlers](https://dranilmokashi.com/tag/toddlers/) - [Stress in the School](https://dranilmokashi.com/tag/stress-in-the-school/) - [School Age](https://dranilmokashi.com/tag/school-age/) - [child’s stress](https://dranilmokashi.com/tag/childs-stress/) - [Helping Children](https://dranilmokashi.com/tag/helping-children/) - [Childhood](https://dranilmokashi.com/tag/childhood/) - [Love](https://dranilmokashi.com/tag/love/) - [stress management](https://dranilmokashi.com/tag/stress-management/) - [Open Conversations](https://dranilmokashi.com/tag/open-conversations/) - [Unity](https://dranilmokashi.com/tag/unity/) - [Injections](https://dranilmokashi.com/tag/injections/) - [fever](https://dranilmokashi.com/tag/fever/) - [Community](https://dranilmokashi.com/tag/community/) - [Social Education](https://dranilmokashi.com/tag/social-education/) - [Education](https://dranilmokashi.com/tag/education/) - [Writing Habbit](https://dranilmokashi.com/tag/writing-habbit/) - [लेखन](https://dranilmokashi.com/tag/लेखन/) - [वाचन](https://dranilmokashi.com/tag/वाचन/) - [आयुष्याची गुरुकिल्ली](https://dranilmokashi.com/tag/आयुष्याची-गुरुकिल्ली/) - [आयुष्यातील अनुभव](https://dranilmokashi.com/tag/आयुष्यातील-अनुभव/) - [21st Century](https://dranilmokashi.com/tag/21st-century/) - [Guidance](https://dranilmokashi.com/tag/guidance/) - [पालकत्व](https://dranilmokashi.com/tag/पालकत्व/) - [Stories for childrens](https://dranilmokashi.com/tag/stories-for-childrens/) - [school programs](https://dranilmokashi.com/tag/school-programs/) - [youtube](https://dranilmokashi.com/tag/youtube/) - [facebook](https://dranilmokashi.com/tag/facebook/) - [Twitter](https://dranilmokashi.com/tag/twitter/) - [Ramayan](https://dranilmokashi.com/tag/ramayan/) - [RamayanForKids](https://dranilmokashi.com/tag/ramayanforkids/) - [RamayanSeries](https://dranilmokashi.com/tag/ramayanseries/) - [RamayanKatha](https://dranilmokashi.com/tag/ramayankatha/) - [Child](https://dranilmokashi.com/tag/child/) - [parents](https://dranilmokashi.com/tag/parents/) - [serious](https://dranilmokashi.com/tag/serious/) - [healthy](https://dranilmokashi.com/tag/healthy/) - [SYMPTOMS OF TUBERCULOSIS](https://dranilmokashi.com/tag/symptoms-of-tuberculosis/) - [TUBERCULOSIS](https://dranilmokashi.com/tag/tuberculosis/) - [TB in Child](https://dranilmokashi.com/tag/tb-in-child/) - [क्षयरोग](https://dranilmokashi.com/tag/क्षयरोग/) - [लहान मुलांमध्ये टी.बी.](https://dranilmokashi.com/tag/लहान-मुलांमध्ये-टी-बी/) - [आत्मविश्वास](https://dranilmokashi.com/tag/आत्मविश्वास/) - [मूकबधिर](https://dranilmokashi.com/tag/मूकबधिर/) - [प्रेरणा](https://dranilmokashi.com/tag/प्रेरणा/) - [डॉ. अनिल मोकाशी](https://dranilmokashi.com/tag/डॉ-अनिल-मोकाशी/) - [prolonged expiratory time](https://dranilmokashi.com/tag/prolonged-expiratory-time/) - [bronchospasm in children](https://dranilmokashi.com/tag/bronchospasm-in-children/) - [child respiratory issues](https://dranilmokashi.com/tag/child-respiratory-issues/) - [pediatric breathing problems](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-breathing-problems/) - [asthma symptoms](https://dranilmokashi.com/tag/asthma-symptoms/) - [wheezing in kids](https://dranilmokashi.com/tag/wheezing-in-kids/) - [inspiratory-expiratory ratio](https://dranilmokashi.com/tag/inspiratory-expiratory-ratio/) - [airway obstruction](https://dranilmokashi.com/tag/airway-obstruction/) - [breathing pattern analysis](https://dranilmokashi.com/tag/breathing-pattern-analysis/) - [pediatric checkup](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-checkup/) - [respiratory health](https://dranilmokashi.com/tag/respiratory-health/) - [lung examination](https://dranilmokashi.com/tag/lung-examination/) - [child medical checkup](https://dranilmokashi.com/tag/child-medical-checkup/) - [doctor examining child](https://dranilmokashi.com/tag/doctor-examining-child/) - [pediatric respiratory assessment](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-respiratory-assessment/) - [early signs of asthma](https://dranilmokashi.com/tag/early-signs-of-asthma/) - [bronchospasm diagnosis](https://dranilmokashi.com/tag/bronchospasm-diagnosis/) - [breathing difficulty in children](https://dranilmokashi.com/tag/breathing-difficulty-in-children/) - [medical examination](https://dranilmokashi.com/tag/medical-examination/) - [pediatric pulmonology](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-pulmonology/) - [Child Behavior](https://dranilmokashi.com/tag/child-behavior/) - [Stubborn Kids](https://dranilmokashi.com/tag/stubborn-kids/) - [Child Psychology](https://dranilmokashi.com/tag/child-psychology/) - [Positive Parenting](https://dranilmokashi.com/tag/positive-parenting/) - [दत्तक](https://dranilmokashi.com/tag/दत्तक/) - [Adoption](https://dranilmokashi.com/tag/adoption/) - [Child adoption](https://dranilmokashi.com/tag/child-adoption/) - [Food](https://dranilmokashi.com/tag/food/) - [दूध](https://dranilmokashi.com/tag/दूध/) - [वजन](https://dranilmokashi.com/tag/वजन/) - [आहार](https://dranilmokashi.com/tag/आहार/) - [Child Diet](https://dranilmokashi.com/tag/child-diet/) - [Doctors](https://dranilmokashi.com/tag/doctors/) - [Sunstroke](https://dranilmokashi.com/tag/sunstroke/) - [summer](https://dranilmokashi.com/tag/summer/) - [Playing child](https://dranilmokashi.com/tag/playing-child/) - [बाल उष्माघात](https://dranilmokashi.com/tag/बाल-उष्माघात/) - [उष्माघात](https://dranilmokashi.com/tag/उष्माघात/) - [बाल उष्माघाताची कारणे व उपाय](https://dranilmokashi.com/tag/बाल-उष्माघाताची-कारणे-व-उ/) - [लक्षणे](https://dranilmokashi.com/tag/लक्षणे/) - [Couplegoals](https://dranilmokashi.com/tag/couplegoals/) - [Togetherness](https://dranilmokashi.com/tag/togetherness/) - [Happy](https://dranilmokashi.com/tag/happy/) - [Life](https://dranilmokashi.com/tag/life/) - [life lesson](https://dranilmokashi.com/tag/life-lesson/) - [Indian Food](https://dranilmokashi.com/tag/indian-food/) - [Micronutrients](https://dranilmokashi.com/tag/micronutrients/) - [child nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/child-nutrition/) - [Immunity](https://dranilmokashi.com/tag/immunity/) - [Balanced Diet](https://dranilmokashi.com/tag/balanced-diet/) - [Nutrient](https://dranilmokashi.com/tag/nutrient/) - [School Report](https://dranilmokashi.com/tag/school-report/) - [Results](https://dranilmokashi.com/tag/results/) - [Improvement](https://dranilmokashi.com/tag/improvement/) - [Mothers day](https://dranilmokashi.com/tag/mothers-day/) - [आई](https://dranilmokashi.com/tag/आई/) - [मातृदिन](https://dranilmokashi.com/tag/मातृदिन/) - [for doctors](https://dranilmokashi.com/tag/for-doctors/) - [Family](https://dranilmokashi.com/tag/family/) - [Family time](https://dranilmokashi.com/tag/family-time/) - [Realtions](https://dranilmokashi.com/tag/realtions/) - [छळवादी दांडगाई](https://dranilmokashi.com/tag/छळवादी-दांडगाई/) - [बालपण](https://dranilmokashi.com/tag/बालपण/) - [बालविकासाचा मंत्र](https://dranilmokashi.com/tag/बालविकासाचा-मंत्र/) - [बाळासाठी डॉक्टर](https://dranilmokashi.com/tag/बाळासाठी-डॉक्टर/) - [homework](https://dranilmokashi.com/tag/homework/) - [गृहपाठ](https://dranilmokashi.com/tag/गृहपाठ/) - [Anatomy and Physiology](https://dranilmokashi.com/tag/anatomy-and-physiology/) - [गर्भावस्था](https://dranilmokashi.com/tag/गर्भावस्था/) - [नवजात](https://dranilmokashi.com/tag/नवजात/) - [बालरोग](https://dranilmokashi.com/tag/बालरोग/) - [बालरोगतज्ञ](https://dranilmokashi.com/tag/बालरोगतज्ञ/) - [Indian History](https://dranilmokashi.com/tag/indian-history/) - [Shivaji Maharaj](https://dranilmokashi.com/tag/shivaji-maharaj/) - [अपंग शिक्षण](https://dranilmokashi.com/tag/अपंग-शिक्षण/) - [अपंग](https://dranilmokashi.com/tag/अपंग/) - [आत्मनिर्भर](https://dranilmokashi.com/tag/आत्मनिर्भर/) - [The only child is not a lonely child. It is not harmful for the child to remain single. Only children are no different from their peers. Jo](https://dranilmokashi.com/tag/the-only-child-is-not-a-lonely-child-it-is-not-harmful-for-the-child-to-remain-single-only-children-are-no-different-from-their-peers-jo/) - [Parenting a single child.](https://dranilmokashi.com/tag/parenting-a-single-child/) - [Advantages of a single child.](https://dranilmokashi.com/tag/advantages-of-a-single-child/) - [Disadvantages of a single child.](https://dranilmokashi.com/tag/disadvantages-of-a-single-child/) - [The ‘Only Child’](https://dranilmokashi.com/tag/the-only-child/) - [एकुलता एक](https://dranilmokashi.com/tag/एकुलता-एक/) - [बिनभावंडांचे कौटुंबिक वातावरण](https://dranilmokashi.com/tag/बिनभावंडांचे-कौटुंबिक-वा/) - [एकच मुल](https://dranilmokashi.com/tag/एकच-मुल/) - [एकुलती लेक](https://dranilmokashi.com/tag/एकुलती-लेक/) - [वारी](https://dranilmokashi.com/tag/वारी/) - [पंढरीनाथ महाराज](https://dranilmokashi.com/tag/पंढरीनाथ-महाराज/) - [विठोबा](https://dranilmokashi.com/tag/विठोबा/) - [वारी निघाली पंढरपूरला](https://dranilmokashi.com/tag/वारी-निघाली-पंढरपूरला/) - [पसायदान](https://dranilmokashi.com/tag/पसायदान/) - [ज्ञानेश्वर](https://dranilmokashi.com/tag/ज्ञानेश्वर/) - [विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)](https://dranilmokashi.com/tag/विद्यावाचस्पति-डॉ-अनिल-म/) - [The Magic of HandWashing](https://dranilmokashi.com/tag/the-magic-of-handwashing/) - [Hand Washing](https://dranilmokashi.com/tag/hand-washing/) - [Healthy kids](https://dranilmokashi.com/tag/healthy-kids/) - [हात धुण्याची जादू](https://dranilmokashi.com/tag/हात-धुण्याची-जादू/) - [बडे बच्चों की बातें](https://dranilmokashi.com/tag/बडे-बच्चों-की-बातें/) - [पालकांसाठी मार्गदर्शन](https://dranilmokashi.com/tag/पालकांसाठी-मार्गदर्शन/) - [मुलांचे विचार](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांचे-विचार/) - [शिस्त](https://dranilmokashi.com/tag/शिस्त/) - [Sant Namdev](https://dranilmokashi.com/tag/sant-namdev/) - [Sant Namdev Maharaj](https://dranilmokashi.com/tag/sant-namdev-maharaj/) - [Namdev Maharaj](https://dranilmokashi.com/tag/namdev-maharaj/) - [संत नामदेव महाराज](https://dranilmokashi.com/tag/संत-नामदेव-महाराज/) - [period](https://dranilmokashi.com/tag/period/) - [menstruation](https://dranilmokashi.com/tag/menstruation/) - [first period](https://dranilmokashi.com/tag/first-period/) - [menstrual cycle](https://dranilmokashi.com/tag/menstrual-cycle/) - [puberty](https://dranilmokashi.com/tag/puberty/) - [girls health](https://dranilmokashi.com/tag/girls-health/) - [womens health](https://dranilmokashi.com/tag/womens-health/) - [menstrual hygiene](https://dranilmokashi.com/tag/menstrual-hygiene/) - [period care](https://dranilmokashi.com/tag/period-care/) - [teenage girls](https://dranilmokashi.com/tag/teenage-girls/) - [पाळी](https://dranilmokashi.com/tag/पाळी/) - [मासिक पाळी](https://dranilmokashi.com/tag/मासिक-पाळी/) - [मासिक धर्म](https://dranilmokashi.com/tag/मासिक-धर्म/) - [पहिली पाळी](https://dranilmokashi.com/tag/पहिली-पाळी/) - [मुलींसाठी आरोग्य](https://dranilmokashi.com/tag/मुलींसाठी-आरोग्य/) - [स्त्री आरोग्य](https://dranilmokashi.com/tag/स्त्री-आरोग्य/) - [पाळीची लक्षणं](https://dranilmokashi.com/tag/पाळीची-लक्षणं/) - [पाळीची माहिती](https://dranilmokashi.com/tag/पाळीची-माहिती/) - [किशोरवयीन मुली](https://dranilmokashi.com/tag/किशोरवयीन-मुली/) - [पाळीची काळजी](https://dranilmokashi.com/tag/पाळीची-काळजी/) - [संत एकनाथ महाराज](https://dranilmokashi.com/tag/संत-एकनाथ-महाराज/) - [संत एकनाथ](https://dranilmokashi.com/tag/संत-एकनाथ/) - [तुकाराम महाराज](https://dranilmokashi.com/tag/तुकाराम-महाराज/) - [Fail](https://dranilmokashi.com/tag/fail/) - [Exam fail](https://dranilmokashi.com/tag/exam-fail/) - [Education Therapy Plan](https://dranilmokashi.com/tag/education-therapy-plan/) - [Education Therapy](https://dranilmokashi.com/tag/education-therapy/) - [SPECIAL PROBLEMS](https://dranilmokashi.com/tag/special-problems/) - [Problems in the child](https://dranilmokashi.com/tag/problems-in-the-child/) - [Mentally challenged](https://dranilmokashi.com/tag/mentally-challenged/) - [Dyslexia & learning disabilities](https://dranilmokashi.com/tag/dyslexia-learning-disabilities/) - [Orphans](https://dranilmokashi.com/tag/orphans/) - [Hearing impaired](https://dranilmokashi.com/tag/hearing-impaired/) - [Problems in the school](https://dranilmokashi.com/tag/problems-in-the-school/) - [भांडण](https://dranilmokashi.com/tag/भांडण/) - [एकाग्रता](https://dranilmokashi.com/tag/एकाग्रता/) - [Scabies](https://dranilmokashi.com/tag/scabies/) - [Itching](https://dranilmokashi.com/tag/itching/) - [Skin Infection](https://dranilmokashi.com/tag/skin-infection/) - [खरुज](https://dranilmokashi.com/tag/खरुज/) - [bacteria](https://dranilmokashi.com/tag/bacteria/) - [Common cold](https://dranilmokashi.com/tag/common-cold/) - [सर्दी](https://dranilmokashi.com/tag/सर्दी/) - [Maharaja](https://dranilmokashi.com/tag/maharaja/) - [महाराणा प्रताप](https://dranilmokashi.com/tag/महाराणा-प्रताप/) - [Maharana Pratap](https://dranilmokashi.com/tag/maharana-pratap/) - [Indian Stories](https://dranilmokashi.com/tag/indian-stories/) - [बाल कल्याण केंद्र](https://dranilmokashi.com/tag/बाल-कल्याण-केंद्र/) - [RCI मान्यताप्राप्त](https://dranilmokashi.com/tag/rci-मान्यताप्राप्त/) - [Chhatrapati](https://dranilmokashi.com/tag/chhatrapati/) - [Chh. Shivajiraje](https://dranilmokashi.com/tag/chh-shivajiraje/) - [Jhansi ki rani](https://dranilmokashi.com/tag/jhansi-ki-rani/) - [Rani Lakshmi bai](https://dranilmokashi.com/tag/rani-lakshmi-bai/) - [Stories for children](https://dranilmokashi.com/tag/stories-for-children/) - [पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर](https://dranilmokashi.com/tag/पुण्यश्लोक-अहिल्यादेवी-ह/) - [अहिल्यादेवी होळकर](https://dranilmokashi.com/tag/अहिल्यादेवी-होळकर/) - [स्वामी विवेकानंद](https://dranilmokashi.com/tag/स्वामी-विवेकानंद/) - [नरेंद्रनाथ](https://dranilmokashi.com/tag/नरेंद्रनाथ/) - [स्वातंत्र्यवीर सावरकर](https://dranilmokashi.com/tag/स्वातंत्र्यवीर-सावरकर/) - [वीर सावरकर.](https://dranilmokashi.com/tag/वीर-सावरकर/) - [महात्मा गांधी](https://dranilmokashi.com/tag/महात्मा-गांधी/) - [गांधीजीं](https://dranilmokashi.com/tag/गांधीजीं/) - [२१व्या शतकातील पालकत्व आणि बालविकास](https://dranilmokashi.com/tag/२१व्या-शतकातील-पालकत्व-आ/) - [बालविकास](https://dranilmokashi.com/tag/बालविकास/) - [सरदार वल्लभभाई पटेल](https://dranilmokashi.com/tag/सरदार-वल्लभभाई-पटेल/) - [सरदार](https://dranilmokashi.com/tag/सरदार/) - [वल्लभभाई पटेल](https://dranilmokashi.com/tag/वल्लभभाई-पटेल/) - [Walking](https://dranilmokashi.com/tag/walking/) - [डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर](https://dranilmokashi.com/tag/डॉ-बाबासाहेब-आंबेडकर/) - [नेताजी सुभाषचंद्र बोस](https://dranilmokashi.com/tag/नेताजी-सुभाषचंद्र-बोस/) - [योगशास्त्र](https://dranilmokashi.com/tag/योगशास्त्र/) - [योग](https://dranilmokashi.com/tag/योग/) - [अभ्यासक्रम](https://dranilmokashi.com/tag/अभ्यासक्रम/) - [योगाचार्य](https://dranilmokashi.com/tag/योगाचार्य/) - [योगतज्ज्ञ](https://dranilmokashi.com/tag/योगतज्ज्ञ/) - [Child Growth Milestones](https://dranilmokashi.com/tag/child-growth-milestones/) - [Developmental Stages](https://dranilmokashi.com/tag/developmental-stages/) - [Scientific Parenting](https://dranilmokashi.com/tag/scientific-parenting/) - [Preventive Pediatrics](https://dranilmokashi.com/tag/preventive-pediatrics/) - [Pediatric Health Checkup](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-health-checkup/) - [Parenting Awareness](https://dranilmokashi.com/tag/parenting-awareness/) - [जागरूक पालकत्व](https://dranilmokashi.com/tag/जागरूक-पालकत्व/) - [बालआरोग्य](https://dranilmokashi.com/tag/बालआरोग्य/) - [Hearing Impairment](https://dranilmokashi.com/tag/hearing-impairment/) - [Congenital Hearing Loss](https://dranilmokashi.com/tag/congenital-hearing-loss/) - [Pediatric ENT](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-ent/) - [Special Education](https://dranilmokashi.com/tag/special-education/) - [School Screening](https://dranilmokashi.com/tag/school-screening/) - [Developmental Delay](https://dranilmokashi.com/tag/developmental-delay/) - [Speech Delay](https://dranilmokashi.com/tag/speech-delay/) - [Language Delay](https://dranilmokashi.com/tag/language-delay/) - [Autism Screening](https://dranilmokashi.com/tag/autism-screening/) - [Cerebral Palsy](https://dranilmokashi.com/tag/cerebral-palsy/) - [Syndromic Hearing Loss](https://dranilmokashi.com/tag/syndromic-hearing-loss/) - [Usher Syndrome](https://dranilmokashi.com/tag/usher-syndrome/) - [Pendred Syndrome](https://dranilmokashi.com/tag/pendred-syndrome/) - [Teacher Guide](https://dranilmokashi.com/tag/teacher-guide/) - [श्रवणदोष](https://dranilmokashi.com/tag/श्रवणदोष/) - [विशेष शिक्षण](https://dranilmokashi.com/tag/विशेष-शिक्षण/) - [Story](https://dranilmokashi.com/tag/story/) - [Infant Nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/infant-nutrition/) - [Complementary Feeding](https://dranilmokashi.com/tag/complementary-feeding/) - [Infant Feeding Guidelines](https://dranilmokashi.com/tag/infant-feeding-guidelines/) - [Malnutrition Prevention](https://dranilmokashi.com/tag/malnutrition-prevention/) - [Pediatric Nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-nutrition/) - [Child Growth](https://dranilmokashi.com/tag/child-growth/) - [Healthy Baby Diet](https://dranilmokashi.com/tag/healthy-baby-diet/) - [Baby Food](https://dranilmokashi.com/tag/baby-food/) - [Weaning Foods](https://dranilmokashi.com/tag/weaning-foods/) - [Traditional Nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/traditional-nutrition/) - [Sattu Flour](https://dranilmokashi.com/tag/sattu-flour/) - [बालआहार](https://dranilmokashi.com/tag/बालआहार/) - [बालपोषण](https://dranilmokashi.com/tag/बालपोषण/) - [कुपोषण प्रतिबंध](https://dranilmokashi.com/tag/कुपोषण-प्रतिबंध/) - [Birsa Munda](https://dranilmokashi.com/tag/birsa-munda/) - [Child Education](https://dranilmokashi.com/tag/child-education/) - [Children with Disabilities](https://dranilmokashi.com/tag/children-with-disabilities/) - [Inclusive Education](https://dranilmokashi.com/tag/inclusive-education/) - [Hearing Aids](https://dranilmokashi.com/tag/hearing-aids/) - [Digital Learning](https://dranilmokashi.com/tag/digital-learning/) - [Educational Support](https://dranilmokashi.com/tag/educational-support/) - [NGO Support](https://dranilmokashi.com/tag/ngo-support/) - [Social Initiative](https://dranilmokashi.com/tag/social-initiative/) - [Bal Kalyan Kendra](https://dranilmokashi.com/tag/bal-kalyan-kendra/) - [Baramati](https://dranilmokashi.com/tag/baramati/) - [Ashray-Akruti Hyderabad](https://dranilmokashi.com/tag/ashray-akruti-hyderabad/) - [Child Welfare](https://dranilmokashi.com/tag/child-welfare/) - [Disability Empowerment](https://dranilmokashi.com/tag/disability-empowerment/) - [Assistive Technology](https://dranilmokashi.com/tag/assistive-technology/) - [School for Hearing Impaired](https://dranilmokashi.com/tag/school-for-hearing-impaired/) - [Community Support](https://dranilmokashi.com/tag/community-support/) - [Student Welfare](https://dranilmokashi.com/tag/student-welfare/) - [Educational Development](https://dranilmokashi.com/tag/educational-development/) - [lifelong learning](https://dranilmokashi.com/tag/lifelong-learning/) - [teacher student relationship](https://dranilmokashi.com/tag/teacher-student-relationship/) - [pediatrics](https://dranilmokashi.com/tag/pediatrics/) - [anthropometry](https://dranilmokashi.com/tag/anthropometry/) - [growth charts](https://dranilmokashi.com/tag/growth-charts/) - [percentile charts](https://dranilmokashi.com/tag/percentile-charts/) - [nutritional assessment](https://dranilmokashi.com/tag/nutritional-assessment/) - [medical education](https://dranilmokashi.com/tag/medical-education/) - [mentorship](https://dranilmokashi.com/tag/mentorship/) - [phd journey](https://dranilmokashi.com/tag/phd-journey/) - [clinical learning](https://dranilmokashi.com/tag/clinical-learning/) - [continuous learning](https://dranilmokashi.com/tag/continuous-learning/) - [medical practice](https://dranilmokashi.com/tag/medical-practice/) - [inspiration](https://dranilmokashi.com/tag/inspiration/) - [professional growth](https://dranilmokashi.com/tag/professional-growth/) - [healthcare education](https://dranilmokashi.com/tag/healthcare-education/) - [reflective writing](https://dranilmokashi.com/tag/reflective-writing/) - [Behaviour Problems](https://dranilmokashi.com/tag/behaviour-problems/) - [Behaviour](https://dranilmokashi.com/tag/behaviour/) - [first 1000 days](https://dranilmokashi.com/tag/first-1000-days/) - [double burden of malnutrition](https://dranilmokashi.com/tag/double-burden-of-malnutrition/) - [DBM](https://dranilmokashi.com/tag/dbm/) - [DBI](https://dranilmokashi.com/tag/dbi/) - [maternal health](https://dranilmokashi.com/tag/maternal-health/) - [growth monitoring](https://dranilmokashi.com/tag/growth-monitoring/) - [BMI](https://dranilmokashi.com/tag/bmi/) - [stunting](https://dranilmokashi.com/tag/stunting/) - [wasting](https://dranilmokashi.com/tag/wasting/) - [obesity](https://dranilmokashi.com/tag/obesity/) - [metabolic programming](https://dranilmokashi.com/tag/metabolic-programming/) - [barker hypothesis](https://dranilmokashi.com/tag/barker-hypothesis/) - [life course approach](https://dranilmokashi.com/tag/life-course-approach/) - [public health](https://dranilmokashi.com/tag/public-health/) - [UNICEF](https://dranilmokashi.com/tag/unicef/) - [IAP](https://dranilmokashi.com/tag/iap/) - [micronutrient deficiency](https://dranilmokashi.com/tag/micronutrient-deficiency/) - [hidden hunger](https://dranilmokashi.com/tag/hidden-hunger/) - [pediatric practice](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-practice/) - [caregiver education](https://dranilmokashi.com/tag/caregiver-education/) - [community health](https://dranilmokashi.com/tag/community-health/) - [nutrition assessment](https://dranilmokashi.com/tag/nutrition-assessment/) - [Ayodhya](https://dranilmokashi.com/tag/ayodhya/) - [Ram Mandir](https://dranilmokashi.com/tag/ram-mandir/) - [Lord Rama](https://dranilmokashi.com/tag/lord-rama/) - [Ramayana](https://dranilmokashi.com/tag/ramayana/) - [Indian History Stories](https://dranilmokashi.com/tag/indian-history-stories/) - [Supreme Court of India](https://dranilmokashi.com/tag/supreme-court-of-india/) - [Ram Janmabhoomi](https://dranilmokashi.com/tag/ram-janmabhoomi/) - [Indian Culture](https://dranilmokashi.com/tag/indian-culture/) - [Hindu Heritage](https://dranilmokashi.com/tag/hindu-heritage/) - [Unity in Diversity](https://dranilmokashi.com/tag/unity-in-diversity/) - [India Temple](https://dranilmokashi.com/tag/india-temple/) - [Ram Lalla](https://dranilmokashi.com/tag/ram-lalla/) - [Cultural Story](https://dranilmokashi.com/tag/cultural-story/) - [Moral Values](https://dranilmokashi.com/tag/moral-values/) - [Bharat History](https://dranilmokashi.com/tag/bharat-history/) - [Chandrayaan-3](https://dranilmokashi.com/tag/chandrayaan-3/) - [ISRO](https://dranilmokashi.com/tag/isro/) - [Indian Space Mission](https://dranilmokashi.com/tag/indian-space-mission/) - [Moon Mission](https://dranilmokashi.com/tag/moon-mission/) - [Chandrayaan](https://dranilmokashi.com/tag/chandrayaan/) - [Space Science India](https://dranilmokashi.com/tag/space-science-india/) - [Sriharikota](https://dranilmokashi.com/tag/sriharikota/) - [Satish Dhawan Space Centre](https://dranilmokashi.com/tag/satish-dhawan-space-centre/) - [South Pole Moon Landing](https://dranilmokashi.com/tag/south-pole-moon-landing/) - [Indian Scientists](https://dranilmokashi.com/tag/indian-scientists/) - [Narendra Modi](https://dranilmokashi.com/tag/narendra-modi/) - [S Somanath](https://dranilmokashi.com/tag/s-somanath/) - [Veeramuthuvel](https://dranilmokashi.com/tag/veeramuthuvel/) - [Mohana Kumar](https://dranilmokashi.com/tag/mohana-kumar/) - [Science for Kids](https://dranilmokashi.com/tag/science-for-kids/) - [Educational Story](https://dranilmokashi.com/tag/educational-story/) - [India Achievements](https://dranilmokashi.com/tag/india-achievements/) - [Space Exploration](https://dranilmokashi.com/tag/space-exploration/) - [Indian Pride](https://dranilmokashi.com/tag/indian-pride/) - [dranilmokashi](https://dranilmokashi.com/tag/dranilmokashi/) - [gestationaldiabetes](https://dranilmokashi.com/tag/gestationaldiabetes/) - [gdm](https://dranilmokashi.com/tag/gdm/) - [asd](https://dranilmokashi.com/tag/asd/) - [perinatalhypoxia](https://dranilmokashi.com/tag/perinatalhypoxia/) - [hie](https://dranilmokashi.com/tag/hie/) - [cerebralpalsy](https://dranilmokashi.com/tag/cerebralpalsy/) - [childdevelopment](https://dranilmokashi.com/tag/childdevelopment/) - [neurodevelopment](https://dranilmokashi.com/tag/neurodevelopment/) - [oxidativeStress](https://dranilmokashi.com/tag/oxidativestress/) - [inflammation](https://dranilmokashi.com/tag/inflammation/) - [igf](https://dranilmokashi.com/tag/igf/) - [neonatalcare](https://dranilmokashi.com/tag/neonatalcare/) - [earlyintervention](https://dranilmokashi.com/tag/earlyintervention/) - [developmentalpediatrics](https://dranilmokashi.com/tag/developmentalpediatrics/) - [maternalhealth](https://dranilmokashi.com/tag/maternalhealth/) - [fetalhealth](https://dranilmokashi.com/tag/fetalhealth/) - [brainDevelopment](https://dranilmokashi.com/tag/braindevelopment/) - [adhd](https://dranilmokashi.com/tag/adhd/) - [learningdisorders](https://dranilmokashi.com/tag/learningdisorders/) - [सूर्यदाह](https://dranilmokashi.com/tag/सूर्यदाह/) - [VitaminA](https://dranilmokashi.com/tag/vitamina/) - [ChildHealth](https://dranilmokashi.com/tag/childhealth/) - [VitaminADose](https://dranilmokashi.com/tag/vitaminadose/) - [PreventiveHealth](https://dranilmokashi.com/tag/preventivehealth/) - [PublicHealth](https://dranilmokashi.com/tag/publichealth/) - [Nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/nutrition/) - [ChildNutrition](https://dranilmokashi.com/tag/childnutrition/) - [Malnutrition](https://dranilmokashi.com/tag/malnutrition/) - [HealthyChildren](https://dranilmokashi.com/tag/healthychildren/) - [VitaminADeficiency](https://dranilmokashi.com/tag/vitaminadeficiency/) - [Parenting](https://dranilmokashi.com/tag/parenting/) - [Growth And Development](https://dranilmokashi.com/tag/growth-and-development/) - [IndianHealth](https://dranilmokashi.com/tag/indianhealth/) - [PreventiveCare](https://dranilmokashi.com/tag/preventivecare/) - [WHO](https://dranilmokashi.com/tag/who/) - [बालसंरक्षण](https://dranilmokashi.com/tag/बालसंरक्षण/) - [Mother Health](https://dranilmokashi.com/tag/mother-health/) - [Mother and Child](https://dranilmokashi.com/tag/mother-and-child/) - [Healthy Mother Healthy Child](https://dranilmokashi.com/tag/healthy-mother-healthy-child/) - [Child Care](https://dranilmokashi.com/tag/child-care/) - [Maternal Nutrition](https://dranilmokashi.com/tag/maternal-nutrition/) - [Parenting Education](https://dranilmokashi.com/tag/parenting-education/) - [Early Childhood Development](https://dranilmokashi.com/tag/early-childhood-development/) - [Women Health](https://dranilmokashi.com/tag/women-health/) - [Family Health](https://dranilmokashi.com/tag/family-health/) - [Motherhood](https://dranilmokashi.com/tag/motherhood/) - [Caregiver Health](https://dranilmokashi.com/tag/caregiver-health/) - [Scientific Child Development](https://dranilmokashi.com/tag/scientific-child-development/) - [Maternal Wellbeing](https://dranilmokashi.com/tag/maternal-wellbeing/) - [Parenting Guidance](https://dranilmokashi.com/tag/parenting-guidance/) - [Marathi Parenting Article](https://dranilmokashi.com/tag/marathi-parenting-article/) - [Personal Hygiene](https://dranilmokashi.com/tag/personal-hygiene/) - [Adolescence](https://dranilmokashi.com/tag/adolescence/) - [Teenage Health](https://dranilmokashi.com/tag/teenage-health/) - [Adolescent Health](https://dranilmokashi.com/tag/adolescent-health/) - [Teen Hygiene](https://dranilmokashi.com/tag/teen-hygiene/) - [Growing Up](https://dranilmokashi.com/tag/growing-up/) - [Body Odour](https://dranilmokashi.com/tag/body-odour/) - [Healthy Habits](https://dranilmokashi.com/tag/healthy-habits/) - [Self Care](https://dranilmokashi.com/tag/self-care/) - [Health Education](https://dranilmokashi.com/tag/health-education/) - [School Health](https://dranilmokashi.com/tag/school-health/) - [Adolescent Development](https://dranilmokashi.com/tag/adolescent-development/) - [Personal Cleanliness](https://dranilmokashi.com/tag/personal-cleanliness/) - [Oral Hygiene](https://dranilmokashi.com/tag/oral-hygiene/) - [Puberty Education](https://dranilmokashi.com/tag/puberty-education/) - [Child Growth and Development](https://dranilmokashi.com/tag/child-growth-and-development/) - [Pediatric Health](https://dranilmokashi.com/tag/pediatric-health/) - [Teen Wellness](https://dranilmokashi.com/tag/teen-wellness/) - [Youth Health](https://dranilmokashi.com/tag/youth-health/) - [Health Awareness](https://dranilmokashi.com/tag/health-awareness/) - [Marathi Health Article](https://dranilmokashi.com/tag/marathi-health-article/) - [किशोरवय](https://dranilmokashi.com/tag/किशोरवय/) - [वैयक्तिक स्वच्छता](https://dranilmokashi.com/tag/वैयक्तिक-स्वच्छता/) - [आरोग्य शिक्षण](https://dranilmokashi.com/tag/आरोग्य-शिक्षण/) - [पौगंडावस्था](https://dranilmokashi.com/tag/पौगंडावस्था/) - [किशोर आरोग्य](https://dranilmokashi.com/tag/किशोर-आरोग्य/) - [स्वच्छता सवयी](https://dranilmokashi.com/tag/स्वच्छता-सवयी/) - [वैज्ञानिक पालकत्व](https://dranilmokashi.com/tag/वैज्ञानिक-पालकत्व/) - [आरोग्य जागरूकता](https://dranilmokashi.com/tag/आरोग्य-जागरूकता/) - [मराठी लेख.](https://dranilmokashi.com/tag/मराठी-लेख/) - [sensory overload](https://dranilmokashi.com/tag/sensory-overload/) - [sensory processing](https://dranilmokashi.com/tag/sensory-processing/) - [brain development](https://dranilmokashi.com/tag/brain-development/) - [nervous system](https://dranilmokashi.com/tag/nervous-system/) - [sensory regulation](https://dranilmokashi.com/tag/sensory-regulation/) - [emotional regulation](https://dranilmokashi.com/tag/emotional-regulation/) - [anxiety](https://dranilmokashi.com/tag/anxiety/) - [child behaviour](https://dranilmokashi.com/tag/child-behaviour/) - [infant development](https://dranilmokashi.com/tag/infant-development/) - [toddler development](https://dranilmokashi.com/tag/toddler-development/) - [school-age children](https://dranilmokashi.com/tag/school-age-children/) - [adult mental health](https://dranilmokashi.com/tag/adult-mental-health/) - [stress response](https://dranilmokashi.com/tag/stress-response/) - [sensory integration](https://dranilmokashi.com/tag/sensory-integration/) - [thalamus](https://dranilmokashi.com/tag/thalamus/) - [prefrontal cortex](https://dranilmokashi.com/tag/prefrontal-cortex/) - [amygdala](https://dranilmokashi.com/tag/amygdala/) - [vestibular system](https://dranilmokashi.com/tag/vestibular-system/) - [proprioception](https://dranilmokashi.com/tag/proprioception/) - [interoception](https://dranilmokashi.com/tag/interoception/) - [screen time](https://dranilmokashi.com/tag/screen-time/) - [sleep](https://dranilmokashi.com/tag/sleep/) - [developmental pediatrics](https://dranilmokashi.com/tag/developmental-pediatrics/) - [Maturation](https://dranilmokashi.com/tag/maturation/) - [Early Recognition](https://dranilmokashi.com/tag/early-recognition/) - [Milestones](https://dranilmokashi.com/tag/milestones/) - [Development](https://dranilmokashi.com/tag/development/) - [How a Child Learns](https://dranilmokashi.com/tag/how-a-child-learns/) - [आजी-आजोबा](https://dranilmokashi.com/tag/आजी-आजोबा/) - [बालपणाची परिसंस्था](https://dranilmokashi.com/tag/बालपणाची-परिसंस्था/) - [grandparents](https://dranilmokashi.com/tag/grandparents/) - [family support](https://dranilmokashi.com/tag/family-support/) - [child wellbeing](https://dranilmokashi.com/tag/child-wellbeing/) - [child ecosystem](https://dranilmokashi.com/tag/child-ecosystem/) - [early childhood](https://dranilmokashi.com/tag/early-childhood/) - [family ecosystem](https://dranilmokashi.com/tag/family-ecosystem/) - [grandparenting](https://dranilmokashi.com/tag/grandparenting/) - [family values](https://dranilmokashi.com/tag/family-values/) - [holistic child development](https://dranilmokashi.com/tag/holistic-child-development/) - [Anil Mokashi](https://dranilmokashi.com/tag/anil-mokashi/) - [आजीआजोबा](https://dranilmokashi.com/tag/आजीआजोबा/) - [मुलांची वाढ](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांची-वाढ/) - [मुलांचे संगोपन](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांचे-संगोपन/) - [कुटुंब](https://dranilmokashi.com/tag/कुटुंब/) - [संस्कार](https://dranilmokashi.com/tag/संस्कार/) - [भावनिक विकास](https://dranilmokashi.com/tag/भावनिक-विकास/) - [मुलांचे वर्तन](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांचे-वर्तन/) - [बालमानसशास्त्र](https://dranilmokashi.com/tag/बालमानसशास्त्र/) - [मुलांची भावनिक अवस्था](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांची-भावनिक-अवस्था/) - [मुलांचा मानसिक विकास](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांचा-मानसिक-विकास/) - [emotional wellbeing](https://dranilmokashi.com/tag/emotional-wellbeing/) - [parenting tips](https://dranilmokashi.com/tag/parenting-tips/) - [डिजिटल जग आणि मूल](https://dranilmokashi.com/tag/डिजिटल-जग-आणि-मूल/) - [डिजिटल बालपण](https://dranilmokashi.com/tag/डिजिटल-बालपण/) - [मुलं आणि मोबाईल](https://dranilmokashi.com/tag/मुलं-आणि-मोबाईल/) - [स्क्रीन टाइम](https://dranilmokashi.com/tag/स्क्रीन-टाइम/) - [डिजिटल पालकत्व](https://dranilmokashi.com/tag/डिजिटल-पालकत्व/) - [मुलांचे मानसिक आरोग्य](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांचे-मानसिक-आरोग्य/) - [कृत्रिम बुद्धिमत्ता](https://dranilmokashi.com/tag/कृत्रिम-बुद्धिमत्ता/) - [AI आणि मुले](https://dranilmokashi.com/tag/ai-आणि-मुले/) - [मुलांचे शिक्षण](https://dranilmokashi.com/tag/मुलांचे-शिक्षण/) - [children and technology](https://dranilmokashi.com/tag/children-and-technology/) - [kids and AI](https://dranilmokashi.com/tag/kids-and-ai/) - [digital childhood](https://dranilmokashi.com/tag/digital-childhood/) - [बुद्धिबळ](https://dranilmokashi.com/tag/बुद्धिबळ/) - [विचार करायला शिकवणारा खेळ](https://dranilmokashi.com/tag/विचार-करायला-शिकवणारा-खे/) - [विचार](https://dranilmokashi.com/tag/विचार/)