२१व्या शतकातील पालकत्व आणि बालविकास : एक महत्त्वपूर्ण दृष्टिकोन+

आजच्या डिजिटल युगात पालकत्व बदलत आहे आणि त्या बदलाचा वेग अत्यंत जलद आहे. इंटरनेटमुळे माहिती सहज उपलब्ध झाली असली, तरी योग्य आणि शास्त्रीय माहिती ओळखणं मात्र अधिक कठीण झालं आहे. अनेक पालक प्रेम, काळजी आणि अनुभव यांच्या आधारे मुलांना वाढवत असले तरी बालविकासाची खरी शास्त्रीय बाजू समजून घेणं आता अत्यावश्यक बनलं आहे.

पालकांनी घेतलेले निर्णय मुलांच्या शारीरिक, मानसिक आणि भावनिक विकासावर थेट परिणाम करतात. त्यामुळे चुकीची माहिती, चुकीच्या सवयी किंवा गैरसमज यांचा परिणाम लहानपणीच होऊ शकतो.

याच पार्श्वभूमीवर डॉ. अनिल मोकाशी यांनी पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण मार्गदर्शन लिहिले आहे. हे मार्गदर्शन प्रत्येक पालकाने वाचावं, समजून घ्यावं आणि आपल्या दैनंदिन पालकत्वात लागू करावं.

२१व्या शतकातील पालकांनी बालपणाचं शास्त्र समजून घ्यायलाच हवं.

1) आजचं पालकत्व पूर्वीसारखं राहिलेलं नाही.
2) माहितीचा मारा वाढलाय, पण योग्य माहिती कमी आहे.
3) प्रेम, काळजी आणि सामान्य माहिती पुरेशी राहत नाही.
4) सुशिक्षित पालकांनाही अनेकदा “आपल्याला काय माहीत नाही” हे लक्षात येत नाही.
5) म्हणूनच माहितीपूर्ण निर्णय घेणं आज अत्यावश्यक झालं आहे.
6) मूल म्हणजे मोठ्या माणसाची छोटी प्रतिकृती नसते.
7) फुलपाखराच्या जशा अंडे, अळी, कोश आणि फुलपाखरू अशा विकासाच्या अवस्था असतात,
8) तशाच माणसाच्या गर्भावस्था, नवजात, शैशव, शालेय वय, किशोरावस्था, प्रौढावस्था अशा अवस्था असतात.
9) प्रत्येक टप्प्यावर शरीराची रचना बदलते.
10) शरीराचं कार्य, मनोवस्था, आहार आणि गरजा बदलतात.
11) प्रत्येक टप्प्यावर वेगळ्या समस्या आणि वेगळे आजार दिसतात.
12) हा फरक समजून न घेतला तर चांगले निर्णय चुकू शकतात.
13) डॉक्टर फक्त आजारपणात लागतो असं नाही.
14) बालरोगतज्ज्ञ म्हणजे बालपणाचं शास्त्र जाणणारा माणूस.
15) तो काय सामान्य आहे, काय नाही, हे ओळखायला मदत करतो.
16) शेजारी किंवा आजीपेक्षा डॉक्टराकडे जास्त शास्त्रीय माहिती असते.
17) योग्य माहिती असलेले पालक योग्य वेळी योग्य निर्णय घेतात.
18) ते घाबरत नाहीत, उगाच प्रयोग करत नाहीत.
19) ते मुलाच्या वाढीत अडथळा न होता आधार बनतात.
20) आणि म्हणूनच २१व्या शतकातील पालकांनी
बालपणाचं शास्त्र समजून घ्यायलाच हवं.

21st-century parents must understand the science of childhood.

1) Parenting today is not the same as it was earlier.
2) There is an overload of information, but very little right information.
3) Love, care, and general knowledge are no longer enough.
4) Even educated parents often do not realise what they do not know.
5) Therefore, informed decision-making has become essential today.
6) A child is not a miniature adult.
7) Just as a butterfly has stages—egg, larva, pupa, and butterfly,
8) human beings also have stages—fetus, newborn, infancy, school age, adolescence, and adulthood.
9) At every stage, the structure of the body changes.
10) Body functions, mental state, diet, and needs also change.
11) Each stage has its own problems and illnesses.
12) If these differences are not understood, wrong decisions are likely to be made.
13) A doctor is not needed only during illness.
14) A pediatrician is a person who understands the science of childhood.
15) He helps parents recognise what is normal and what is not.
16) A doctor has more scientific knowledge than a neighbour or even a grandmother.
17) Well-informed parents take the right decisions at the right time.
18) They do not panic or experiment unnecessarily.
19) They support their child’s growth instead of becoming an obstacle.
20) That is why 21st-century parents must understand the science of childhood.

– विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)
एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,
पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)