Children's Stories - Dr. Anil Mokashi

लहानग्या मॉन्टीचे मोठे स्वप्न

July 10, 2026

LMG–001. लहानग्या मॉन्टीचे मोठे स्वप्न लहान मुलांना मोठे करणाऱ्या गोष्टी – समंजस, जबाबदार आणि कामाचा माणूस. १. लहानग्या मॉन्टीचे मोठे स्वप्न चौथीत शिकणारा छोटासा मॉन्टी रॉबर्ट. एकदा शिक्षिकेनी वर्गात निबंध लिहायला विषय दिला, “मोठेपणी तुम्ही कोण होणार?”कोणी लिहिलं – डॉक्टर. कोणी – इंजिनिअर. कोणी – शिक्षक. कोणी – अधिकारी. मॉन्टीनी मात्र वेगळंच लिहिलं.“मी मोठेपणी २०० घोड्यांच्या तबेल्याचा मालक होणार. त्या घोड्यांसाठी ४०० एकर हिरवंगार कुरण असणार.” शिक्षिकेनी निबंधावर मोठ्ठं ‘नापास’ लिहिलं.त्या म्हणाल्या, “मॉन्टी, तुझे वडील साधे घोड्यांना प्रशिक्षण देतात. तुमची आर्थिक परिस्थितीही साधी आहे. एवढं मोठं स्वप्न खरं होणार नाही. निबंध पुन्हा लिही.” मॉन्टी शांतपणे म्हणाला,“मॅडम, निबंध मी बदलू शकतो… पण माझं स्वप्न सोडणार नाही.” वर्षे लोटली.एके दिवशी त्याच शिक्षिका विद्यार्थ्यांना घोड्यांचा मोठा स्टड फार्म दाखवायला घेऊन गेल्या. फाटकावर नाव होतं—“मॉन्टी रॉबर्ट स्टड फार्म” आत २०० घोडे होते. भोवताली शेकडो एकर हिरवंगार कुरण होतं.शिक्षिका हसल्या आणि म्हणाल्या,“मॉन्टी, बरं झालं… तू तुझं स्वप्न सोडलं नाहीस.” ───“स्वप्न पाहणारे अनेक असतात; स्वप्नासाठी झटणाऱ्यांचीच स्वप्नं पूर्ण होतात.” – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

लहानग्या मॉन्टीचे मोठे स्वप्न Read Post »

चंद्रयान-३ ची गोष्ट

April 16, 2026

चंद्रावर पोचलेला भारत : Chandrayaan-3 ची गोष्ट भारताचे चंद्रयान-३ चंद्रावर पोचलं — हे तुम्हाला माहीतच असेल. पण काही मूळ प्रश्न पडतात… मानवाने चंद्रावर जायचं तरी कशाला?उत्तर — नवीन गोष्टी समजून घेण्यासाठी आणि विज्ञान पुढे नेण्यासाठी. काय गरज आहे चंद्रावर जायची?उत्तर — पृथ्वी, अवकाश आणि विज्ञान या भविष्यातील महत्त्वाच्या ज्ञानशाखा आहेत. त्या अधिक चांगल्या प्रकारे समजण्यासाठी. भारताने एवढा खटाटोप, एवढा खर्च का करायचा?उत्तर — अवकाश विज्ञानाच्या स्पर्धेत भारत आघाडीवर राहावा म्हणून. स्वतःच्या बळावर विज्ञानात प्रगती करण्यासाठी आणि देशाची उंची वाढवण्यासाठी. आता ऐका चांद्रयान-३ ची रोमांचक गोष्ट… एक छोटं रॉकेट उभं होतं.त्यात भारताची मोठी स्वप्नं होती. स्थान — श्रीहरिकोटा, आंध्र प्रदेश.Satish Dhawan Space Centre मधून. तारीख — १४ जुलै २०२३.सगळे श्वास रोखून पाहत होते… ३… २… १…प्रक्षेपण झालं! रॉकेट आकाशात झेपावलं.वैज्ञानिकांच्या चेहऱ्यावर आनंद होता. पण प्रवास सोपा नव्हता…हळूहळू ते चंद्राजवळ पोहोचत होतं.सगळ्यांचे डोळे स्क्रीनवर खिळले होते. तारीख — २३ ऑगस्ट २०२३.इतिहास घडला. चांद्रयान-३ चंद्रावर उतरलं.तेही दक्षिण ध्रुवाजवळ! भारताने नवा विक्रम केला.सगळे आनंदाने ओरडले —“आपल्या भारताने करून दाखवलं!” We did it… We did it! संपूर्ण जग आश्चर्यचकित झालं.भारताची विज्ञानातील झेप सर्वांना दिसली.परंपरा आणि आधुनिक विज्ञान यांचा सुंदर संगम घडला.भारताची मान उंचावली. या यशामागे अनेक शास्त्रज्ञ होते. S. SomanathP. VeeramuthuvelS. Mohana Kumar त्यांनी रात्रंदिवस मेहनत केली. भारताचे पंतप्रधानNarendra Modiयांनी शास्त्रज्ञांचे अभिनंदन केले. ते म्हणाले —“हे नवीन भारताचे पाऊल आहे.” सगळ्यांच्या डोळ्यांत आनंद होता. भारत माता की जय!वंदे मातरम!जय हिंद! – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

चंद्रयान-३ ची गोष्ट Read Post »

काश्मीर चे कलम ३७०

April 15, 2026

काश्मीर चे कलम ३७०. भारत स्वतंत्र झाला. इंग्रजांचं राज्य गेलं. भारतातले लोक आनंदात होते. पाकिस्तानने काश्मीर राज्य पाकिस्तानात सामील करून घेण्याचा घाट घातला. निम्मा काश्मीर घेऊन पाकिस्तानी फौजा काश्मीरची राजधानी श्रीनगर पर्यंत आल्या.भारताचे सैनिक सज्ज झाले. त्यांनी धैर्याने लढा दिला. काश्मीरचा काही भाग वाचला. काही भाग पाकिस्तानकडे राहिला. त्या भागाला आज“पाकव्याप्त काश्मीर” म्हणतात. उरलेला काश्मीर भारतात राहिला. पण एक विशेष नियम होता. त्याला म्हणत कलम ३७०.या नियमामुळे काश्मीरला विशेष दर्जा होता.इतर राज्यांपेक्षा वेगळे नियम होते. काही भारतीय कायदे तिथे लागू होत नव्हते.वर्षानुवर्षे तसेच चालले. लोकांच्या मनात प्रश्न होते. “सगळ्यांसाठी एकच नियम का नाही ?”काश्मीरला वेगळा कायदा का. २०१९ साल आले. मोठा निर्णय झाला. भारत सरकारने संसदेत बहुमताने कलम ३७० काढून टाकले. आता काश्मीर पूर्ण भारताचा भाग झाला. सगळे कायदे लागू झाले. श्रीनगरमधील लाल चौक. इथे एके काळी तिरंगा फडकवणे कठीण होते. त्याच लाल चौकात आता अभिमानाने तिरंगा फडकतो. हळूहळू बदल दिसू लागले. शाळा, रस्ते, विकास वाढला. पर्यटक येऊ लागले. लोक आनंदाने फिरू लागले. “एक देश, एक नियम.” “सर्वांना समान अधिकार.” काश्मीर चे कलम ३७० काढून टाकल्याने भारतभर एकता आणि समानतेची भावना वाढली. ठाम आणि निर्णायक निर्णय घेणारा, कायद्याने चालणारा, लोकशाही देश म्हणून भारताने जगात आपली ओळख मजबूत केली. भारत माता की जयवंदे मातरमजय हिंद – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

काश्मीर चे कलम ३७० Read Post »

अयोध्येचे श्री राम मंदिर : श्रद्धा, इतिहास आणि एकतेची गोष्ट

April 14, 2026

अयोध्येचे श्री राम मंदिर : श्रद्धा, इतिहास आणि एकतेची गोष्ट एक शहर होते — प्राचीन.नाव होते — अयोध्या.इथे श्री रामाचा जन्म झाला.रामायणात त्याचे वर्णन आहे. लोक तिथे दर्शन घेत असत.काळ बदलत गेला.राजे बदलत गेले.अनेक घटना घडल्या.इतिहास गुंतागुंतीचा झाला. लोकांच्या मनात श्रद्धा होती.पण मतभेदही होते. प्रश्न कोर्टात गेला.दीर्घकाळ चालला.शेवटी पाचशे वर्षांनी निर्णय झाला —देशाच्या सर्वोच्च न्यायालयात. त्या जागी मंदिर बांधायचे.इतर ठिकाणी मशीद बांधायची.सर्वांनी निर्णय मान्य केला.शांतता राखली. भव्य मंदिर उभे राहिले. रामलल्ला आता तंबूत नाहीत.ते भव्य मंदिरात विराजमान झाले. सगळ्यांनी आनंद साजरा केला.रामलल्लांची प्रतिष्ठापना झाली.मंदिरात आरती झाली.देशभर दिवे लागले. लोक आनंदात होते. “राम म्हणजे मर्यादा.”आपल्या मर्यादा, लक्ष्मणरेषा ओलांडू नका.कंट्रोल मॅन कंट्रोल. “राम म्हणजे सत्य.”चुकीचं बोलायचं नाही.चुकीचं वागायचं नाही. “राम म्हणजे कर्तव्य.”आपली जबाबदारी, आपलं कर्तव्य नीट पाळायचं. “आपण असे वागलो,तर रामराज्य येईल.” आपला भारत देश मजबूत होईल. प्रभू श्री रामचंद्र की जयभारत माता की जयवंदे मातरमजय हिंद – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

अयोध्येचे श्री राम मंदिर : श्रद्धा, इतिहास आणि एकतेची गोष्ट Read Post »

भगवान बिरसा मुंडा

March 11, 2026

भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी – भगवान बिरसा मुंडा — निसर्गाचा रक्षक, धरती आबा झारखंड–बिहारच्या घनदाट जंगलात, एक मुलगा जन्मला… बिरसा मुंडा! त्याचा पहिला शिक्षक कोण?निसर्ग! जंगल! तिथलं प्रत्येक पान प्रत्येक फूल जमिनीचा प्रत्येक कणकण! नदी म्हणाली— “मी तुझी आई… मला कधी दुखवू नकोस!”झाडं म्हणाली— “आम्ही सावली देतो… आम्हाला कधी तोडू नकोस!”जमीन म्हणाली— “मीच तुझी धरती… तुला माझ्यावर धारण करते. माझ्यावरच तुझं जीवन आहे!” लोक म्हणू लागले—“हा आमचा धरती आबा!”तो जंगलाचा रक्षक,पाण्याचा संरक्षक,आणि जमिनीचा देवदूत. तो राजवाड्यातला राजा नव्हता,पण जनतेच्या मनातला राजा होता.त्याच्या राज्याला सीमा नव्हत्या —जिथे जंगल, तिथे त्याचं हृदय;जिथे माणूस, तिथे त्याचं प्रेम! ते दिवस इंग्रजांच्या अन्यायाचे.जमिनी हिसकावल्या जात,हक्क पुसले जात.बिरसा म्हणाला—“माझ्या लोकांचा, माझ्या निसर्गाचा अपमान मी सहन करणार नाही!” तो आदिवासींना एकत्र आणतो,धैर्य शिकवतो, हक्क सांगतो.गांधीजींच्या सत्याग्रहाच्या १५ वर्षे आधी, त्याने लोकांना अत्याचाराविरुद्ध उभं राहायला शिकवलं! म्हणून इंग्रज त्याचं नाव घेतलं की थरथर कापू लागले …“जंगलाचा सिंह उठला होता… जागा झाला होता!” जनतेला जागं करत होता. इंग्रजानी कपटानी त्याला पकडलं. अटक केलं. जेलमधेच1900 साली विष देऊन संपवलं. पण लोक म्हणाले—“धरती आबा कसे मरतील?ते तर आमच्या हृदयात राहतात… सदैव!” आपल्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू म्हणतात—“बिरसा मुंडा आमचा प्रेरणास्रोत आहे.” पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रांचीच्या विमानतळाला भगवान बिरसा मुंडा विमानतळ असे नाव दिले. “त्यांचा १५ नोव्हेंबर—आज देश ‘जनजातीय गौरव दिन’ म्हणून साजरा करतो.” रांची शहरात त्यांच्या नावानेनवं संग्रहालय, निसर्ग-संवर्धन उपक्रम, आदिवासी गौरव अभियान सुरू केलं. मोदीजी म्हणाले—“बिरसा मुंडांनी देशाला निसर्गाचे मोल शिकवले.” भगवान बिरसा मुंडा म्हणायचा—“निसर्ग आपला देव…त्याचं रक्षण हाच आपला धर्म!” मग मुलांनो…“नदीची काळजी घ्या, झाडांना पाणी द्या, मातीला प्रेम द्या—हेच खरं देशप्रेम!” भगवान बिरसा मुंडा की जय!भारत माता की जय! – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

भगवान बिरसा मुंडा Read Post »

Dr. Anil Mokashi telling stories to children

भारत एक सोने की चिडिया थी, हम फिर बनायेंगे

March 3, 2026

भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी – “भारत एक एक सोने की चिडिया थी, हम फिर बनायेंगे.” एक गाव होते छोटेसे.बारामतीसारखे आपलेसे. देवांश नावाचा मुलगा.तिसरीत शिकणारा. त्याला गोष्टी आवडायच्या.भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी. एक दिवस त्याला प्रश्न पडला.इतिहास शिकायचा कशाला? तो सरांकडे गेला.सर म्हणाले, “भारत सोने की चिडिया होता.”“लोक शिस्तीत जगत.”“काम प्रामाणिक करत.”“शेती, व्यापार फुलले.”“जगभरातून विद्यार्थी मूल्य शिक्षणासाठी उच्च शिक्षणासाठी भारतात येत.”“पण आपण ढिले पडलो.”“भांडणं वाढली.”आपण एकमेकांपासून दूर गेलो.”“परकीय आक्रमकराज्य करू लागले.”“देश गुलाम झाला.” देवांश शांत ऐकत होता.त्यांनी विचारलं,“आता काय करायचं?”सर म्हणाले, “स्वतः बदलायचं.”“खोटं बोलायचं नाही.”“नियम पाळायचे.”“देशाची मालमत्ता जपायची.”“चुकीला साथ द्यायची नाही.”“स्वतः चांगले व्हायचे.”“समाज आपोआप चांगला होईल.”“समाज चांगला झाला की,”“देश पुन्हा सोने बनेल.” देवांशने मुठ आवळली.सगळी मुले उभी राहिली.आवाज घुमला — “नन्हे मुन्ने बच्चे तेरी मुट्ठी में क्या है?मुट्ठी में है तक़दीर हमारी.हमने किस्मत को बस में किया है.” देवांश हसत होता.त्याच्या मुठीत भविष्य होते.“भारत माझा देश आहे.”“मी त्याचा जबाबदार नागरिक आहे.” भारत माता की जयजय हिंद – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

भारत एक सोने की चिडिया थी, हम फिर बनायेंगे Read Post »

इंदिरा गांधी – खंबीर नेतृत्व

February 8, 2026

अलाहाबादमध्ये एका मुलीचा जन्म झाला. तिचं नाव — इंदिरा. कवी रवींद्रनाथ टागोरांनी तिला प्रेमाने दिलेलं नाव — प्रियदर्शिनी. त्यांचे वडील पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि आई कमला नेहरू. घरात सतत स्वातंत्र्यलढ्याच्या चर्चा, देशाच्या चिंता आणि राष्ट्रकारणाचं वातावरण असायचं. लहान इंदिरा शांतपणे या गोष्टी ऐकत राहायच्या. नकळत देशप्रेम त्यांच्या मनात रुजत गेलं. मोठ्या झाल्यावर त्यांचा विवाह फिरोज गांधी यांच्याशी झाला. त्यांना दोन मुलं — राजीव आणि संजय. कुटुंब सांभाळत असतानाच त्यांचा सार्वजनिक जीवनाशी संपर्क कायम राहिला. हीच प्रियदर्शिनी पुढे जाऊन भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान बनल्या. त्यांच्या नेतृत्वाच्या काळात देश अनेक अडचणींना सामोरा जात होता — सीमावाद, अंतर्गत तणाव, आर्थिक अडचणी. अशा परिस्थितीत त्यांनी निर्णयक्षमता आणि धैर्य दाखवलं. दबाव असूनही त्यांनी आपली भूमिका ठामपणे मांडली. त्यांच्या विचारांच्या केंद्रस्थानी एकच ध्येय होतं —भारत एकसंघ आणि सक्षम राहिला पाहिजे. त्यांच्या कार्यकाळात काही महत्त्वाचे निर्णय झाले.१४ मोठ्या बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले, ज्यामुळे सामान्य नागरिक आणि ग्रामीण भागातील लोकांपर्यंत बँकिंग सुविधा पोहोचल्या. संस्थानिकांना दिल्या जाणाऱ्या मानधनाची (प्रिव्ही पर्स) व्यवस्था रद्द करण्यात आली. कृषी क्षेत्रात हरितक्रांतीला चालना मिळाली आणि अन्नधान्य उत्पादन वाढलं. देश हळूहळू अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वावलंबनाकडे वाटचाल करू लागला. उद्योग, विज्ञान, अवकाश संशोधन आणि अणुऊर्जा या क्षेत्रांतही प्रगतीसाठी प्रयत्न झाले. त्यांच्या काळात पोखरण येथे भारताची पहिली अणुचाचणी पार पडली. त्यांच्या कणखर नेतृत्वामुळे लोक त्यांना “आयर्न लेडी” म्हणू लागले. ३१ ऑक्टोबर १९८४ रोजी त्यांच्या सुरक्षा रक्षकांनीच त्यांच्यावर गोळ्या झाडल्या आणि त्यात त्यांचा मृत्यू झाला. हा प्रसंग देशासाठी अत्यंत धक्कादायक होता. इंदिरा गांधी आज आपल्यात नसल्या, तरी त्यांच्या नेतृत्वाचा आणि कार्याचा प्रभाव भारतीय राजकारण आणि इतिहासात कायम स्मरणात राहतो. भारत माता की जय!जय हिंद! – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

इंदिरा गांधी – खंबीर नेतृत्व Read Post »

चाचा नेहरू

February 3, 2026

चाचा नेहरू.भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू चाचा नेहरू हसरे हसरे,लहान मुलांचे मित्र खरे.गुलाब पुष्प घेती हाती,मुलांवरती प्रेम करती. स्वातंत्र्यासाठी इंग्रजांशी लढले,देशासाठी तनमनाने झटले.जेलमध्येही स्वप्नं पहिली,उज्वल भारत उभारणी केली शाळा कॉलेजे उभी राहिली,आधुनिक विज्ञानवाट दाखवली.धरणे, कालवे, वीजनिर्मितीशेती, सिंचन देशाला पुढे नेती. आखल्या पंचवार्षिक योजना,नियोजनबद्ध नवभारत रचना.मुलं जेंव्हा विचार शिकतात,तेच देशाला घडवीत जातात. अखंड भारताची फाळणी झालीस्त्री, पुरुष मुले निर्वासित झालीनेहरू चाचांनी छावणी उभारलीपालकत्व स्वीकारत मिठी दिली. लोकशाहीची मंगल दीपमाला,भारतमाता मंदिर संसदेलाजनगणमन, वंदे मातरम नारानेहरूंनी घातला पाया सारा. लोकशाही हीच खरी वाटघटनेने दिली मताची साथकर्तव्य आम्ही निभावू सारेहक्क मिळवू आमचे सारे चाचा नेहरू की जयपंडित जवाहरलाल नेहरू की जयभारत माता की जयजय हिंद.

चाचा नेहरू Read Post »

नेताजी सुभाषचंद्र बोस : धगधगती ज्वाला, अमर विचार

January 28, 2026

नेताजी सुभाषचंद्र बोस हे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक असामान्य, धगधगते आणि निर्भय व्यक्तिमत्त्व होते. ते केवळ एक नेते नव्हते, तर स्वातंत्र्यासाठी सर्वस्व अर्पण करणारी ज्वाला होते. त्यांच्या जीवनाचा प्रत्येक क्षण देशासाठी समर्पित होता. नेताजी म्हणायचे —“तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हें आज़ादी दूँगा.”ही घोषणा केवळ शब्द नव्हते, तर लाखो भारतीयांच्या मनात पेटलेली क्रांतीची मशाल होती. आज आपण अभिमानाने देतो ती “जय हिंद” ही घोषणा भारताला नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनीच दिली. ही घोषणा देशप्रेम, एकता आणि स्वातंत्र्याची भावना जागवणारी ठरली. त्या काळात भारत इंग्रजांच्या गुलामगिरीत होता. अन्याय, शोषण आणि परकीय सत्तेविरुद्ध उठाव करण्यासाठी नेताजींनी केवळ भाषणांवर भर दिला नाही, तर प्रत्यक्ष कृतीचा मार्ग स्वीकारला. भारताला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी त्यांनी एक सशक्त लष्करी संघटना उभी केली — आझाद हिंद सेना. ही सेना केवळ बंदुकींनी नव्हे, तर देशप्रेमाने सज्ज होती. आझाद हिंद सेनेचे सैनिक सुभाषचंद्र बोस यांना आदराने आणि प्रेमाने “नेताजी” म्हणू लागले. हा किताब जनतेने दिलेला होता — त्यांच्या त्यागामुळे, शौर्यामुळे आणि नेतृत्वामुळे. नेताजींनी स्वतःच्या सुख-सोयींपेक्षा देशाला नेहमीच मोठं मानलं. त्यांनी आयुष्यभर “मी” पेक्षा “भारत” निवडला. स्वातंत्र्यलढ्याच्या सुरुवातीला सुभाषचंद्र बोस महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखालील चळवळीत सक्रिय होते. ते काँग्रेसचे अध्यक्षही झाले. विशेष म्हणजे, महात्मा गांधींना “राष्ट्रपिता” असे संबोधणारे ते पहिले नेते होते. पण पुढे विचारांमध्ये मतभेद निर्माण झाले.सुभाषबाबूंना वाटत होतं की स्वातंत्र्य सशस्त्र क्रांतीशिवाय शक्य नाही,तर गांधीजी निशस्त्र, अहिंसक मार्गावर ठाम होते. हे मतभेद असूनही नेताजींच्या मनात गांधीजींबद्दल नेहमीच आदर होता. यानंतर नेताजींनी भारताबाहेर जाऊन, जपानच्या मदतीने आझाद हिंद सेनेची पुनर्रचना केली आणि ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध थेट लढा उभारला. १९४३ साली नेताजींनी अंदमान–निकोबार बेटांवरील पोर्ट ब्लेअर येथेभारताचा तिरंगा झेंडा फडकवलाआणि त्या बेटांना “शहीद” आणि “स्वराज” अशी नावे दिली.हा भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक ऐतिहासिक क्षण होता. दुर्दैवाने, १९४५ साली एका विमान अपघातात नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचे निधन झाल्याचे अधिकृत मत आहे. मात्र त्यांच्या मृत्यूबाबत आजही अनेक प्रश्न आणि चर्चा आहेत. नेताजी गेले,पण त्यांचा विचार, त्याग आणि देशप्रेम अमर आहे.ते आजही प्रत्येक भारतीयाला धैर्य, आत्मसन्मान आणि स्वातंत्र्याची किंमत शिकवतात. नेताजी सुभाषचंद्र बोस की जय!भारत माता की जय!जय हिंद! – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

नेताजी सुभाषचंद्र बोस : धगधगती ज्वाला, अमर विचार Read Post »

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : विचार, कार्य आणि योगदान

January 27, 2026

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना भारत रत्न या भारताच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय पुरस्काराने गौरवण्यात आले आहे.हा पुरस्कार देशासाठी अत्यंत महत्त्वाचं आणि दूरगामी योगदान देणाऱ्या व्यक्तींनाच दिला जातो. म्हणजेच, देशाकडून मिळणारा सर्वात मोठा सन्मान. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी भारताच्या जडणघडणीत मोलाची भूमिका बजावली. त्यांनी भारताचं संविधान लिहिलं, म्हणजेच भारत देश कसा चालेल, नागरिकांचे हक्क आणि कर्तव्ये काय असतील, याचं नियमपुस्तक तयार केलं.या संविधानामधून त्यांनी समानतेचा पाया मजबूत केला आणि कायद्याच्या दृष्टीने सर्व नागरिक समान आहेत, हे ठामपणे मांडलं. त्यांचं काम केवळ कायद्यापुरतं मर्यादित नव्हतं. समाजात जे दुर्बल, वंचित आणि उपेक्षित होते, त्यांना न्याय आणि सन्मानाचं स्थान मिळावं, यासाठी त्यांनी आयुष्यभर प्रयत्न केले. म्हणूनच संपूर्ण भारताने त्यांना एक महान राष्ट्रपुरुष म्हणून सन्मान दिला. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मुलांना आणि तरुणांना नेहमी शिक्षणाचं महत्त्व सांगायचे.ते म्हणायचे —“शिका.”कारण शिक्षणामुळे माणूस आत्मनिर्भर बनतो आणि कुणीही त्याला कमी लेखू शकत नाही. त्यांचा ठाम विश्वास होता की —“सगळी माणसं समान आहेत.”कोणी जन्माने मोठा नसतो, कोणी लहान नसतो. ते हेही सांगायचे —“अन्याय सहन करू नका.”पण त्याचबरोबर स्वतःकडूनही कुणावर अन्याय होऊ देऊ नका. त्यांच्या मते —“एकत्र राहिलात तर ताकद वाढते.”संघटित समाज अन्यायाविरुद्ध उभा राहू शकतो. आणि शेवटी ते नेहमी अधोरेखित करायचे —“ज्ञान माणसाला माणूस बनवतं.”ज्ञानाशिवाय व्यक्ती अपुरी राहते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी भारतातील अन्यायकारक जातीव्यवस्थेविरुद्ध संघर्ष केला. मागास आणि वंचित समाजघटकांना मिळवून देण्यासाठी त्यांनी कायदेशीर आणि सामाजिक पातळीवर प्रयत्न केले. मुलांनो,आज तुम्ही शाळेत मोकळेपणाने शिक्षण घेत असाल,पाणी प्यायला कुणाची परवानगी लागत नसेल,आणि सन्मानाने जगण्याचा अधिकार उपभोगत असाल —तर त्यामागे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा आणि कार्याचा मोठा वाटा आहे. म्हणूनच भारतीय इतिहासातडॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचं योगदानअत्यंत महत्त्वाचं आणि प्रेरणादायी मानलं जातं. – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : विचार, कार्य आणि योगदान Read Post »

भारत जोडणारे सरदार वल्लभभाई पटेल

January 26, 2026

भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी – भारत जोडणारे सरदार वल्लभभाई पटेल. इंग्रजांच्या राज्यात भारतात ५६० पेक्षा जास्त छोटी-छोटी संस्थाने होती. प्रत्येकाचा वेगळा राजा, वेगळा नियम. कुणाचा पायपोस कुणात नव्हता. एकी नव्हती, सगळे एकमेकांचे वैरी होते.इंग्रज राज्यकर्त्यांनी याचाच फायदा घेतला. भारत स्वतंत्र झाल्यावर, एक मजबूत देश घडवायचा होता. तेव्हा वल्लभभाई पटेल कणखरपणे उभे राहिले. “सगळे एकत्र झाले, तरच भारत मजबूत होईल,” हे त्यांनी ओळखलं. कधी प्रेमाने, कधी समजावून, त्यांनी सगळी संस्थाने भारतामध्ये विलीन केली.म्हणूनच आज आपण म्हणतो— एक भारत, एक देश! लोक त्यांना “लोह पुरुष” म्हणायचे,कारण त्यांचं मन खूप मजबूत होतं. त्यांचा भव्य लोखंडाचा पुतळा—Statue of Unity, वडोदरा (पूर्वीचं बडोदा) इथे उभा आहे. बारडोलीच्या सत्याग्रहात शेतकऱ्यांचे ठाम नेतृत्व केल्यामुळे वल्लभभाई पटेलांना लोकांनी प्रेमाने “सरदार” ही उपाधी दिली. हा ठामपणा त्यांच्यात लहानपणापासूनच होता. शाळेत असताना, काही दांडगट मुलं किडमिडीत मुलांना छळत होते. ते बिचारे घाबरून सहन करत होते. तर काही जण अन्याय दिसून सुद्धा दुर्लक्ष करत होते. वल्लभभाई पुढे आले आणि ठामपणे म्हणाले, “हे चुकीचं आहे. हे चालणार नाही.” त्या एका वाक्याने सगळे वठणीवर आले —छळणारे, छळ सहन करणारे आणि दुर्लक्ष करणारे सगळेच चुकीचे असतात. हा कणखरपणा पुढे भारताला एकत्र ठेवणाऱ्यासरदार वल्लभभाई पटेलांमध्ये त्यांच्या लहानपणीच दिसला. ते म्हणायचे “एकीमध्येच देशाची शक्ती असते.” सरदार वल्लभभाई पटेल की जयभारत माता की जयजय हिंद – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

भारत जोडणारे सरदार वल्लभभाई पटेल Read Post »

pacifist, mahatma gandhi, mohandas karamchand gandhi, spiritual leader, nonviolence, resistance, equality, racial segregation, mahatma gandhi, mahatma gandhi, mahatma gandhi, mahatma gandhi, mahatma gandhi

मोहनदास ते महात्मा गांधी

January 5, 2026

मोहनदास ते महात्मा गांधी – भारतीय इतिहासाच्या गोष्टी २३ मोहनदास करमचंद गांधीलहानपणी अगदी साधा मुलगा होते.ते जरासे अबोलच होते.पण काहीही चुकीचं घडतांना दिसलंकी ते अस्वस्थ व्हायचे.त्यांना खोटं आवडत नसे.सत्य म्हणजे, खरं ते बोलणं.सत्य म्हणजे, बरोबर ते करणं.त्यांना एक प्रश्न पडायचा.‘सत्याच्या बाजूने’ कसं उभं राहायचं ?त्यासाठी त्यांनी वकिलीचं,कायद्याचं शिक्षण घेतलं. दक्षिण आफ्रिकेत त्यांना रेल्वेच्या डब्यातून खाली उतरवण्यात आलं.ते गोरे नव्हते, काळे होते.हा अन्याय त्यांना मान्य नव्हता.त्यांनी विरोध केला.त्या दिवशी त्यांना स्वतःची ओळख पटली.हिंसाही नाही. आणि सहकार्यही नाही. भारतामध्ये परत आल्यावरगांधीजींनी भारतयात्रा केली.लोक कसे जगतात हे त्यांनी पाहिलं.पदयात्रेमधे ते एकटे चालायला लागले.“एकला चलो रे” हा त्यांचा मंत्र होता.हळूहळू त्यांच्यामागे लोक जोडले गेले.हजारो, लाखो लोक त्यांचे अनुयायी झाले.त्यांनी चरख्यावर सूत कातले.स्वदेशीचा मंत्र दिला.दुष्ट इंग्रजाशी असहकार आंदोलन पुकारले. इंग्रजांनी मिठावर कर लादला होता.गांधीजींनी दांडीयात्रा काढली.मीठाचा सत्याग्रह केला.गांधीजींनी एक चिमूटभर मीठ काय उचललं, संपूर्ण ब्रिटिश साम्राज्य हादरलं.देश जागा झाला.गांधीजींनी निशस्त्र क्रांती केली. लोक त्यांना महात्मा गांधी म्हणू लागले.महात्मा म्हणजे महान आत्मा.गांधीजी धार्मिक होते.त्यांचा देवावर विश्वास होता.रामावर विश्वास होता.त्यांचे शेवटचे शब्द होते —“हे राम.” त्यांची शिकवण होती,“जग चांगलं करायचं असेलतर आधी स्वतः चांगले व्हा.” महात्मा गांधी की जयभारतमाता की जय.जय हिंद – विद्यावाचस्पति डॉ. अनिल मोकाशी (बालरोगतज्ञ)एमबीबीएस, एमडी, डीसीएच, एफआयएपी,पीएचडी (मुलांची वाढ व विकास)

मोहनदास ते महात्मा गांधी Read Post »

Children’s Stories